Nhiều ngân hàng thương mại gần đây đã tiến hành điều chỉnh tăng lãi suất huy động. Trong bối cảnh giá vàng biến động mạnh, thị trường chứng khoán thiếu ổn định và bất động sản có dấu hiệu chững lại, dòng tiền nhàn rỗi đang đổ về kênh tiết kiệm như một “nơi trú ẩn” an toàn, thu hút sự quan tâm của nhà đầu tư và người dân.
Khảo sát biểu lãi suất tiền gửi đầu tháng 3/2026 cho thấy hầu hết các ngân hàng đã tăng lãi suất ở đa số kỳ hạn. Nhiều ngân hàng hiện niêm yết lãi suất kỳ hạn 12 tháng gần chạm hoặc vượt mốc 7%/năm khi tính cả các ưu đãi. Thậm chí, trên thị trường còn xuất hiện những mức lãi suất “đặc biệt” lên tới 9%/năm, song đi kèm với các điều kiện về quy mô tiền gửi.
Như vậy, lãi suất phổ biến hiện dao động trong khoảng 6-7%/năm, trong khi mức 8-9%/năm chủ yếu áp dụng cho các khoản tiền gửi quy mô lớn hoặc trong khuôn khổ chương trình khuyến mãi đặc biệt.
Theo các chuyên gia kinh tế, áp lực tăng lãi suất xuất phát từ nhu cầu vốn mạnh mẽ của nền kinh tế đang trong giai đoạn phục hồi. Với mục tiêu tăng trưởng GDP 2026 đạt 10% và định hướng tăng trưởng tín dụng khoảng 15%, các ngân hàng cần huy động dòng vốn lớn, đặc biệt phục vụ giải ngân đầu tư công và hạ tầng. Vì vậy, việc tăng lãi suất huy động trở thành giải pháp cần thiết để cân đối thanh khoản và đáp ứng nhu cầu tài chính của nền kinh tế.
Bà Vũ Ngọc Linh, Giám đốc phân tích và nghiên cứu thị trường tại VinaCapital, nhận định: “Rủi ro nổi bật hiện nay đến từ việc lãi suất tăng. Có thời điểm, lãi suất liên ngân hàng lên tới 7-8%, lãi suất tiền gửi 12 tháng đạt 8%, trong khi lãi suất mua bất động sản và cho vay cũng tăng khá nhanh. Hệ quả là dòng tiền của doanh nghiệp bị ảnh hưởng, chi phí lãi vay tăng, đặc biệt với những doanh nghiệp sử dụng đòn bẩy tài chính. Đồng thời, lãi suất tăng cũng làm giảm định giá cổ phiếu do lãi suất chiết khấu cao hơn. Những ngành nhạy cảm với lãi suất gồm bất động sản, xây dựng và các ngành có tỷ lệ vay nợ lớn.”
Khi lãi suất huy động tăng, người dân có xu hướng ưu tiên sự an toàn. Một số nhà đầu tư cá nhân cho biết họ tạm thời giảm tỷ trọng cổ phiếu và hoãn kế hoạch mua bất động sản, chờ những tín hiệu rõ ràng hơn từ thị trường. Dòng tiền quay lại ngân hàng có thể khiến thanh khoản trên thị trường chứng khoán và bất động sản chững lại trong ngắn hạn. Đồng thời, khi lãi suất huy động tăng, chi phí vốn của ngân hàng cũng tăng theo, kéo lãi suất cho vay nhích lên. Với những người đang sử dụng đòn bẩy tài chính, áp lực trả nợ sẽ lớn hơn nếu không quản lý dòng tiền cẩn thận.
Ông Nguyễn Quốc Anh, Phó Tổng Giám đốc PropertyGuru, chia sẻ: “Hiện nay, đầu tư thường gắn với vốn vay. Khi tham gia thị trường chứng khoán sử dụng margin, thanh khoản tự nhiên giảm; bất động sản cũng tương tự. Việc sử dụng đòn bẩy tài chính giúp người mua nhà có cơ sở chi trả, vì vậy lãi suất đóng vai trò quan trọng. Khi lãi suất tăng, cần đánh giá đây là xu hướng dài hạn hay chỉ mang tính nhất thời, từ đó quyết định có nên vay thêm hay giảm bớt tài sản tại thời điểm hiện tại.”
Các chuyên gia tài chính khuyến nghị rằng nhà đầu tư cá nhân nên phân bổ tài sản một cách hợp lý, thay vì dồn toàn bộ nguồn lực vào một kênh duy nhất.
Với kênh đầu tư vàng, dù giá hiện đang ở vùng cao và tồn tại rủi ro điều chỉnh ngắn hạn, nhu cầu trú ẩn dài hạn trên toàn cầu vẫn duy trì ở mức lớn. Ngân hàng UOB dự báo giá vàng có thể chạm mốc 6.000 USD/ounce vào đầu năm 2027. Các chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư chỉ nên dành khoảng 10-20% danh mục cho vàng như một tài sản phòng ngừa dài hạn, đồng thời tránh đầu cơ lướt sóng ngắn hạn do các rào cản pháp lý và chênh lệch tỷ giá.
Đối với thị trường chứng khoán, trong bối cảnh Việt Nam đứng trước khả năng nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi, kênh này vẫn hấp dẫn với kỳ vọng lợi nhuận 15-20%/năm. Tuy nhiên, nhà đầu tư nên ưu tiên nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn thuộc VN30, các ngành thiết yếu và tuyệt đối hạn chế sử dụng đòn bẩy tài chính trong giai đoạn thị trường biến động.
Trong phân khúc bất động sản, cơ quan quản lý đang siết chặt tín dụng vào các dự án đầu cơ. Điểm sáng hiện nằm ở các dự án nhà ở thực, được hưởng chính sách ưu đãi của Chính phủ. Dù vậy, người mua cần tính toán kỹ lãi suất vay vốn, bởi mức cho vay vẫn đang neo cao.
Ông Bùi Quang Cường, Tổng Giám đốc công ty Cổ phần bất động sản Sky Realty, nhận định: “Lãi suất tăng là xu hướng tất yếu sau nhiều năm duy trì ở mức thấp nhất trong 10 năm qua. Mức tăng sẽ không quá mạnh. Với những nhà đầu cơ vốn yếu, sử dụng đòn bẩy nhiều sẽ phải cân nhắc kỹ, giúp thị trường trở nên lành mạnh và minh bạch hơn. Ngược lại, những nhà đầu tư có vốn sẽ có cơ hội tìm kiếm các sản phẩm chất lượng, giá hợp lý để đầu tư.”
Công ty TNHH Chứng khoán Vietcombank (VCBS) dự báo lãi suất huy động có thể tăng thêm khoảng 0,3-0,5 điểm phần trăm trong nửa đầu năm 2026, và 0,4-0,5 điểm phần trăm trong nửa cuối năm, đồng thời sự phân hóa giữa các ngân hàng sẽ ngày càng rõ rệt. Trong bối cảnh lãi suất biến động, vay mượn quá mức để đầu tư có thể làm tăng rủi ro nếu dòng tiền không ổn định. Do đó, việc tính toán kỹ lưỡng dòng tiền, không chạy theo mức lãi suất cao nhất bằng mọi giá, và tránh tâm lý đám đông là những nguyên tắc then chốt để bảo toàn tài sản.
Bài viết liên quan
