Trong hai phiên giao dịch đầu tuần, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã thực hiện bơm ròng tổng cộng 45.419 tỷ đồng vào hệ thống. Động thái này góp phần cải thiện thanh khoản, kéo lãi suất cho vay qua đêm trên thị trường liên ngân hàng giảm mạnh từ mức 12% xuống còn khoảng 9,5%.
Trong phiên giao dịch ngày 31/03, trên kênh cầm cố, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã chào thầu tổng cộng 65.000 tỷ đồng với các kỳ hạn đa dạng: 20.000 tỷ đồng kỳ hạn 7 ngày, 30.000 tỷ đồng kỳ hạn 14 ngày và 15.000 tỷ đồng kỳ hạn 56 ngày, cùng mức lãi suất 4,5%. Toàn bộ khối lượng này đều được hấp thụ hết, trong khi có 50.613,9 tỷ đồng đáo hạn. Đáng chú ý, NHNN không phát hành tín phiếu trong phiên này.
Tính riêng trong ngày, NHNN đã bơm ròng 14.386,1 tỷ đồng ra thị trường. Lũy kế hai phiên đầu tuần, lượng bơm ròng đạt 45.419 tỷ đồng nhằm hỗ trợ thanh khoản hệ thống. Con số này cao hơn đáng kể so với tuần trước – khi chỉ bơm ròng hơn 1.600 tỷ đồng, sau giai đoạn hút ròng mạnh hơn 81.000 tỷ đồng trước đó.
Động thái nới lỏng thanh khoản đã nhanh chóng phản ánh vào mặt bằng lãi suất liên ngân hàng. Lãi suất VND bình quân ở các kỳ hạn ngắn giảm mạnh từ 2,5% đến 2,8%. Theo đó, lãi suất qua đêm hạ về 9,5% và kỳ hạn một tuần xuống còn 8,8%. Trước đó, trong phiên 30/03, lãi suất qua đêm từng tăng vọt lên 12%, còn kỳ hạn một tuần lên tới 11,6%, cho thấy áp lực thanh khoản gia tăng rõ rệt.
Diễn biến lãi suất tăng mạnh trên cả thị trường 1 và thị trường 2 phản ánh tình trạng căng thẳng dòng tiền trong hệ thống ngân hàng. Hiện lãi suất huy động kỳ hạn 6 và 12 tháng trên thị trường 1 đã vượt ngưỡng 9%/năm, thậm chí một số ngân hàng niêm yết mức lên tới 10%. Riêng trong tháng 3/2026, nhiều ngân hàng đã điều chỉnh tăng lãi suất huy động tới 4–5 lần.
Trước bối cảnh này, NHNN đã ban hành Công văn 2342/NHNN-CSTT nhằm triển khai các giải pháp ổn định mặt bằng lãi suất. Cơ quan điều hành yêu cầu các tổ chức tín dụng (TCTD) và chi nhánh ngân hàng nước ngoài thực hiện nghiêm chỉ đạo tại Chỉ thị 01/CT-NHNN ngày 9/1/2026, hướng tới mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng bền vững. Đồng thời, các đơn vị cần chủ động triển khai giải pháp bình ổn lãi suất theo định hướng của Chính phủ và Thủ tướng.
Song song đó, NHNN yêu cầu các TCTD tuân thủ chặt chẽ quy định về lãi suất huy động, tăng cường kiểm tra nội bộ và xử lý nghiêm các vi phạm. Việc minh bạch thông tin cũng được nhấn mạnh, bao gồm công bố lãi suất cho vay bình quân, chênh lệch lãi suất huy động – cho vay và các chương trình tín dụng trên website để người dân và doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận vốn.
Ngoài ra, các TCTD cần cân đối hợp lý giữa nguồn vốn và sử dụng vốn, đảm bảo thanh khoản và khả năng chi trả, tránh gây biến động bất thường trên thị trường. Dòng tín dụng cũng được định hướng ưu tiên cho hoạt động sản xuất kinh doanh và các lĩnh vực động lực của nền kinh tế.
Đối với NHNN khu vực, nhiệm vụ trọng tâm là giám sát chặt chẽ diễn biến lãi suất trên địa bàn, tổ chức thanh tra, kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất nhằm kịp thời phát hiện và xử lý vi phạm. Đồng thời, các đơn vị này phải đảm bảo việc công bố minh bạch thông tin lãi suất từ phía các TCTD.
Về phía cơ quan điều hành, NHNN cho biết sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến lãi suất huy động và cho vay, đồng thời tăng cường thanh tra, giám sát việc thực hiện các chỉ đạo liên quan đến chính sách lãi suất trong toàn hệ thống.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy sau khi công văn được ban hành, mặt bằng lãi suất huy động tại các ngân hàng vẫn có xu hướng tăng. Theo ông Nguyễn Quốc Hiệp – Chủ tịch HĐQT Công ty CP Bất động sản Toàn Cầu, Chủ tịch Hiệp hội Nhà thầu Xây dựng Việt Nam (VACC), từ đầu quý II/2026, lãi suất cho vay doanh nghiệp đã tăng mạnh từ mức 7–7,5% lên 11–12%/năm, trong khi lãi suất vay mua nhà đối với cá nhân đã chạm ngưỡng 14–15%/năm.
Ông cho rằng đây là mức chi phí vốn “gần như không khả thi” đối với cả chủ đầu tư lẫn người mua nhà. Không chỉ chi phí vốn gia tăng, việc siết tín dụng còn khiến dòng tiền doanh nghiệp bị tắc nghẽn, kéo theo hệ lụy là dự án đình trệ, hàng tồn kho gia tăng và nguy cơ hình thành nợ xấu quy mô lớn do thiếu thanh khoản.
Bài viết liên quan
