Cơ hội lớn phát triển thị trường tài sản mã hóa

Thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam đang bước sang một giai đoạn phát triển mới khi khung pháp lý dần được xây dựng và hoàn thiện. Những bước tiến này không chỉ giúp thị trường trở nên minh bạch hơn mà còn mở ra nhiều cơ hội hấp dẫn để thu hút dòng vốn từ các nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Khung pháp lý dần được hoàn thiện

Theo đánh giá của nhiều chuyên gia, thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới khi hành lang pháp lý từng bước được định hình. Đáng chú ý, khái niệm tài sản mã hóa lần đầu tiên được xác lập rõ ràng trong hệ thống pháp luật thông qua Luật Công nghiệp công nghệ số, dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Trước đó, Chính phủ cũng đã ban hành Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP ngày 9/9/2025 về việc triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam, tạo nền tảng cho việc xây dựng khung pháp lý cụ thể cho lĩnh vực này.

Để cụ thể hóa nghị quyết trên, Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định 96/QĐ-BTC, công bố các thủ tục liên quan đến việc cấp phép, điều chỉnh và thu hồi giấy phép đối với các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa. Đây được xem là những bước đi pháp lý đầu tiên, mở ra cánh cửa cho doanh nghiệp tham gia vào lĩnh vực tài sản số còn khá mới mẻ tại Việt Nam.

Theo bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, dựa trên nền tảng pháp lý đang được hình thành, cơ quan này hiện đang tham mưu cho Bộ Tài chính nhằm xây dựng và từng bước đưa thị trường tài sản mã hóa vào vận hành. Mục tiêu là hình thành một thị trường giao dịch minh bạch, có cơ chế kiểm soát phù hợp với điều kiện thực tiễn trong nước cũng như tiệm cận các chuẩn mực quốc tế.

Song song với đó, việc Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP.HCM (VIFC-HCMC) chính thức đi vào hoạt động cũng được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực cho sự phát triển của các thị trường tài chính hiện đại, bao gồm cả thị trường tài sản số.

Chia sẻ về cơ hội này, ThS. Nguyễn Trúc Vân – Giám đốc Trung tâm Mô phỏng và Dự báo Kinh tế – Xã hội TP.HCM (thuộc Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM), đồng thời là Phó Ban Truyền thông và Hợp tác quốc tế VIFC-HCMC – cho biết sau khi được thành lập và đi vào hoạt động, cơ quan điều hành của VIFC-HCMC đang trong giai đoạn hoàn thiện khung pháp lý cần thiết để có thể triển khai các hoạt động chính thức.

Theo bà Vân, để ban hành các cơ chế và chính sách liên quan đến việc thí điểm vận hành các sàn giao dịch tài sản mã hóa, trước hết cần hoàn thiện và được phê duyệt quy chế hoạt động của cơ quan điều hành. Trong thời gian chờ đợi quy chế này, Ban Chủ tịch cùng các bộ phận chuyên môn của VIFC-HCMC đã chủ động triển khai nhiều bước chuẩn bị nhằm sẵn sàng cho quá trình phát triển thị trường tài sản mã hóa – một phần quan trọng của hệ sinh thái tài sản số.

Tại talkshow trực tuyến với chủ đề “Trung tâm Tài chính quốc tế TP.HCM: Cú hích nào cho thị trường tài sản số Việt Nam?” do báo Người Lao động tổ chức ngày 10/3, nhiều chuyên gia nhận định rằng việc khung pháp lý đang dần hoàn thiện là yếu tố quan trọng giúp thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam bước sang một giai đoạn phát triển mới.

Ông Phạm Phước Nguyên, Trưởng Bộ phận Phát triển Kinh doanh của Ninety Eight và đại diện Ban tổ chức Ngày hội Công nghệ TP.HCM – Conviction 2026, cho rằng khi tài sản số được công nhận và hệ thống pháp lý ngày càng rõ ràng, dòng vốn sẽ có điều kiện lưu chuyển thuận lợi hơn. Nhờ đó, nhà đầu tư có thể tận dụng tài sản số như một công cụ tạo thanh khoản và gia tăng hiệu quả đầu tư.

Theo ông Nguyên, Việt Nam hoàn toàn có khả năng xây dựng các chuỗi sự kiện công nghệ – tài chính quy mô khu vực nhằm thu hút cộng đồng nhà đầu tư quốc tế trong lĩnh vực tài sản số.

Ở góc độ pháp lý, ông Phan Vũ Tuấn – Trưởng Văn phòng Luật sư Phan Law Vietnam, đồng thời là Phó Chủ tịch Chi hội Blockchain TP.HCM – cho rằng việc tăng cường truyền thông về chính sách là yếu tố quan trọng. Điều này giúp cộng đồng hiểu rõ khung pháp lý, nắm được quyền và nghĩa vụ của cá nhân, doanh nghiệp khi tham gia thị trường.

Bên cạnh đó, ông Tuấn cũng đề xuất đẩy mạnh các chương trình phổ cập kiến thức cơ bản về blockchain, tài sản mã hóa và tài sản số, tương tự mô hình “bình dân học vụ số”. Những chương trình này sẽ giúp nhà đầu tư hiểu rõ các khái niệm nền tảng, nhận diện các sàn giao dịch hợp pháp cũng như nâng cao khả năng nhận biết rủi ro khi tham gia thị trường.

Thu hút nhà đầu tư chiến lược

Để thị trường tài sản số phát triển theo hướng minh bạch và bền vững, nhiều chuyên gia cho rằng bên cạnh việc hoàn thiện khung pháp lý và xây dựng hạ tầng công nghệ, việc phổ cập kiến thức về tài sản số cũng đóng vai trò quan trọng. Khi nhà đầu tư hiểu đúng bản chất và cơ chế vận hành của loại tài sản mới này, thị trường sẽ có nền tảng vững chắc hơn để thu hút dòng vốn và gia tăng thanh khoản.

Theo ThS. Nguyễn Trúc Vân, một trong những ưu tiên hàng đầu của Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP.HCM (VIFC-HCMC) là phát triển hạ tầng công nghệ. Trung tâm đang định hướng xây dựng các nền tảng công nghệ cốt lõi như hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) phục vụ giám sát thị trường, hệ thống đăng ký và quản lý thành viên, hạ tầng quản lý tài sản mã hóa dựa trên công nghệ blockchain cùng nhiều nền tảng kỹ thuật khác nhằm đảm bảo hoạt động vận hành thị trường hiệu quả.

Song song với đó, cơ quan điều hành VIFC-HCMC đang tích cực làm việc với nhiều nhà đầu tư và đối tác công nghệ để tìm kiếm các đơn vị phù hợp tham gia phát triển hạ tầng cho thị trường tài sản mã hóa, đồng thời xây dựng các nền tảng công nghệ dùng chung cho toàn bộ hệ sinh thái của trung tâm tài chính.

Hiện nay, cơ quan điều hành VIFC đã hoàn thiện định hướng thiết kế kiến trúc tổng thể cho hạ tầng số. Hệ thống này bao gồm nhiều lớp công nghệ quan trọng như hạ tầng vật lý, nền tảng tích hợp dữ liệu thành viên, hệ thống AI giám sát thị trường, hạ tầng tài sản mã hóa dựa trên blockchain và hệ thống bù trừ thanh toán lai kết hợp giữa mô hình truyền thống và công nghệ blockchain. Việc đầu tư vào hạ tầng công nghệ được xem là yếu tố then chốt quyết định mức độ hiện đại, tính minh bạch cũng như độ an toàn của VIFC-HCMC.

Bên cạnh việc phát triển hạ tầng, cơ quan điều hành trung tâm cũng đang chủ động kết nối với các nhà đầu tư tiềm năng. Đến nay, VIFC đã làm việc với hơn 20 nhà sáng lập và nhà đầu tư chiến lược, đồng thời trao chứng nhận cam kết cho 7 thành viên sáng lập và 6 thành viên chiến lược tham gia vào hệ sinh thái của trung tâm.

Ở góc nhìn của doanh nghiệp, ông Võ Hoàng Hải – Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng TMCP Nam Á, một trong những nhà đầu tư chiến lược và thành viên sáng lập của VIFC-HCMC – cho biết mục tiêu quan trọng của trung tâm tài chính này là thu hút dòng vốn quốc tế phục vụ cho sự phát triển của Việt Nam. Điều này càng trở nên ý nghĩa khi nền kinh tế đang đặt ra nhiều mục tiêu tăng trưởng đầy tham vọng trong giai đoạn 5 năm tới, hướng tới tốc độ tăng trưởng hai con số.

Trong bối cảnh đó, đầu tư hạ tầng và các dự án đầu tư công được xem là trụ cột quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Sự ra đời của VIFC-HCMC được kỳ vọng sẽ góp phần nâng tầm hệ sinh thái tài chính của Việt Nam lên chuẩn mực quốc tế, đồng thời tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực đến nền kinh tế thực và thu hút thêm nhiều nhà đầu tư tham gia vào thị trường.