Căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đang gia tăng nhanh chóng, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn dòng chảy dầu mỏ từ khu vực Vùng Vịnh ra thị trường toàn cầu. Diễn biến này khiến chuỗi cung ứng năng lượng đứng trước áp lực lớn, khi một phần đáng kể nguồn dầu phục vụ cho thế giới phụ thuộc vào tuyến vận chuyển chiến lược tại khu vực này.
Lực lượng Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC) tuyên bố sẽ không cho phép bất kỳ hoạt động xuất khẩu dầu mỏ nào từ khu vực Trung Đông sang Mỹ hoặc các đối tác của Washington trong bối cảnh xung đột đang leo thang. Tuyên bố này được đưa ra bởi người phát ngôn của IRGC là Ali Mohammad Naini.
Theo hãng thông tấn Tasnim News Agency, tướng Naini nhấn mạnh rằng trước những hành động mà Tehran cho là “gây hấn” từ phía Mỹ, lực lượng vũ trang của Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ không cho phép bất kỳ lít dầu nào được xuất khẩu từ khu vực sang Mỹ và các quốc gia đồng minh cho đến khi có thông báo mới. Ông cũng khẳng định Iran sẵn sàng bảo vệ các nguồn tài nguyên dầu mỏ chiến lược cũng như đảm bảo an ninh trong khu vực.
Không chỉ dừng lại ở đó, vị tướng này còn cho biết quân đội Iran đã chuẩn bị cho kịch bản mở rộng xung đột nếu cần thiết, đồng thời nhấn mạnh Tehran sẽ là bên quyết định thời điểm kết thúc cuộc chiến.
Trước những căng thẳng gia tăng, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cũng lên tiếng khẳng định rằng việc lựa chọn lãnh đạo của Iran hoàn toàn do người dân nước này quyết định, chứ không phải Tổng thống Mỹ Donald Trump. Trong cuộc trả lời phỏng vấn với chương trình “Meet the Press” của NBC, ông Araghchi cho biết Iran sẽ không chấp nhận bất kỳ sự can thiệp nào từ bên ngoài vào các vấn đề nội bộ của mình.
Trước đó, ông Trump từng phát biểu với ABC News rằng bất kỳ nhà lãnh đạo tương lai nào của Iran cũng cần nhận được sự chấp thuận từ phía Mỹ – một quan điểm khiến Tehran phản ứng mạnh mẽ.
Ở góc độ kinh tế, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad‑Bagher Ghalibaf cảnh báo rằng giá dầu toàn cầu có thể tiếp tục tăng mạnh nếu chiến sự tại Trung Đông kéo dài, qua đó gây áp lực lớn lên nền kinh tế thế giới.
Thực tế, thị trường năng lượng vừa trải qua một trong những đợt biến động mạnh nhất trong vòng 6 năm. Vào ngày 9/3, giá dầu thô Brent có thời điểm tăng hơn 20%, lên tới 119,5 USD/thùng – mức cao nhất kể từ năm 2022. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ lo ngại an ninh tại Strait of Hormuz, tuyến vận tải dầu mỏ quan trọng bậc nhất thế giới.
Strait of Hormuz hiện là tuyến đường vận chuyển khoảng 20% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu. Tuy nhiên, trong tuần đầu tiên của tháng 3, lưu lượng tàu thuyền qua khu vực này đã giảm tới 95%, khiến lượng dầu xuất khẩu từ Trung Đông chỉ còn khoảng một phần ba so với mức bình thường.
Rủi ro an ninh gia tăng khiến nhiều tàu chở dầu buộc phải tạm dừng hoạt động. Điều này đã khiến các quốc gia sản xuất dầu lớn trong khu vực như Kuwait, Iraq và United Arab Emirates phải cắt giảm sản lượng do hệ thống kho lưu trữ đã gần như đầy.
Dù vậy, thị trường dầu mỏ đã phần nào hạ nhiệt sau khi Tổng thống Donald Trump cho biết Mỹ đang cân nhắc khả năng kiểm soát Strait of Hormuz nhằm đảm bảo an toàn cho hoạt động vận tải hàng hải. Thông tin này đã khiến giá dầu quay đầu giảm xuống dưới ngưỡng 100 USD/thùng.
Song song với đó, Washington cũng đang xem xét nới lỏng các lệnh trừng phạt dầu mỏ đối với Russia nhằm tăng nguồn cung cho thị trường. Các bộ trưởng tài chính và năng lượng của Group of Seven (G7) – bao gồm Canada, France, Germany, Italy, Japan, United Kingdom và United States – cũng đã tổ chức cuộc họp khẩn và tuyên bố sẵn sàng giải phóng nguồn dự trữ dầu chiến lược để ổn định thị trường.
Mặc dù giá dầu và khí đốt đã hạ nhiệt so với mức đỉnh trước đó, chi phí năng lượng toàn cầu hiện vẫn cao hơn khoảng 81% so với giai đoạn trước khi căng thẳng địa chính trị bùng phát. Điều này tiếp tục tạo áp lực lớn lên lạm phát và chi phí sản xuất tại nhiều nền kinh tế trên thế giới.
Bài viết liên quan
