Đồng USD tiếp tục nối dài đà tăng trong phiên sáng thứ Tư (4/3), trong bối cảnh nhiều đồng tiền chủ chốt khác đồng loạt suy yếu. Nguyên nhân chủ yếu đến từ lo ngại căng thẳng tại Trung Đông có thể khiến giá năng lượng duy trì ở mức cao trong thời gian dài. Theo nhận định của các nhà phân tích, đồng bạc xanh hiện đang hưởng “lợi thế kép” từ diễn biến xung đột tại khu vực này.
Tăng cao nhất ba tháng
Căng thẳng quân sự tại Trung Đông tiếp tục leo thang, khiến thị trường tài chính toàn cầu rơi vào trạng thái biến động mạnh. Tâm lý e ngại rủi ro gia tăng đã kích hoạt làn sóng bán tháo cổ phiếu trên nhiều thị trường. Trong bối cảnh đó, các tài sản trú ẩn an toàn – đặc biệt là đồng USD – lại trở thành điểm đến của dòng tiền.
Theo nhận định của giới phân tích, đồng bạc xanh đang hưởng “lợi thế kép” từ diễn biến xung đột tại Trung Đông. Trước hết, tâm lý phòng thủ của nhà đầu tư đã thúc đẩy dòng vốn dịch chuyển sang USD – đồng tiền vốn được xem là tài sản an toàn trong thời kỳ bất ổn.
Ông Eric Theoret, chiến lược gia ngoại hối tại Scotiabank, cho rằng sức hấp dẫn của USD còn đến từ sự ổn định của thị trường tài chính Mỹ. “Nếu nhà đầu tư muốn giảm rủi ro và thu hẹp danh mục, thị trường trái phiếu Kho bạc Mỹ gần như là thị trường duy nhất đủ lớn để hấp thụ những dòng vốn quy mô lớn đó”, ông nhận định.
Bên cạnh yếu tố trú ẩn, giá dầu tăng mạnh do xung đột cũng đang mang lại lợi ích cho đồng USD, khi Mỹ là một trong những quốc gia xuất khẩu năng lượng lớn. Trong khi đó, các nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu năng lượng như khu vực đồng euro hay Nhật Bản lại chịu áp lực lớn khi giá dầu leo thang, kéo theo sự suy yếu của các đồng tiền như euro và yên Nhật. Diễn biến này gián tiếp củng cố thêm sức mạnh của đồng USD.
Không dừng lại ở đó, giá năng lượng tăng còn làm gia tăng áp lực lạm phát, qua đó có thể khiến tiến trình cắt giảm lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) bị trì hoãn. Thậm chí, một số chuyên gia cho rằng nếu xung đột kéo dài và giá năng lượng tiếp tục leo thang, Fed có thể buộc phải xem xét lại khả năng tăng lãi suất. Kỳ vọng lãi suất duy trì ở mức cao hơn trong thời gian dài cũng là yếu tố hỗ trợ cho đồng USD.
Hệ quả là đồng bạc xanh đã tăng giá đáng kể kể từ khi căng thẳng Trung Đông bùng phát. Chỉ số USD Index – thước đo sức mạnh của USD so với rổ 6 đồng tiền chủ chốt – tăng thêm 0,15% trong phiên sáng thứ Tư (4/3), lên quanh mức 99,20 điểm. Trước đó, trong ngày thứ Ba (3/3), chỉ số này có lúc chạm 99,66 điểm – mức cao nhất kể từ cuối tháng 11/2025.
Ở chiều ngược lại, nhiều đồng tiền của các nền kinh tế phụ thuộc vào năng lượng nhập khẩu chịu áp lực giảm giá. Đồng euro hiện giao dịch quanh mức 1,1598 USD/EUR sau khi rơi xuống mức thấp nhất kể từ cuối tháng 11 trong phiên trước đó. Đồng yên Nhật cũng suy yếu, giao dịch quanh 157,57 JPY/USD, tiến sát ngưỡng tâm lý quan trọng 160 JPY/USD.
Giá dầu tăng cao là lực đỡ chính
Dù đồng USD đang hưởng nhiều lợi thế, các nhà phân tích cho rằng yếu tố then chốt thúc đẩy đà tăng của đồng tiền này vẫn là sự bùng nổ của giá năng lượng.
Giá dầu và khí đốt toàn cầu đã tăng vọt sau khi cuộc đối đầu giữa Mỹ – Israel và Iran làm gián đoạn hoạt động xuất khẩu năng lượng tại Trung Đông. Giá dầu Brent đã tăng 5,4% trong phiên thứ Ba, lên mức 81,96 USD/thùng, thậm chí có thời điểm chạm mức cao nhất kể từ tháng 7/2024. Tính chung từ cuối tuần trước, giá dầu Brent đã tăng khoảng 12%, trong khi giá khí đốt tại châu Âu tăng tới 70%.
Các nhà phân tích cũng lưu ý rằng kể từ khi ông Donald Trump quay trở lại Nhà Trắng vào đầu năm ngoái, đồng USD từng có giai đoạn suy yếu ngay cả khi thị trường toàn cầu biến động mạnh. Nguyên nhân chủ yếu đến từ sự bất định liên quan đến chính sách kinh tế của Mỹ cũng như các yếu tố chính trị và địa chính trị.
Do đó, việc đồng USD tăng mạnh trong giai đoạn hiện tại được cho là chịu tác động lớn từ cú sốc giá năng lượng, hơn là một làn sóng mua USD quy mô lớn. Thực tế, sự tăng giá của đồng bạc xanh phần nào phản ánh xu hướng bán tháo các đồng tiền của những nền kinh tế chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ giá năng lượng leo thang.
Minh chứng rõ ràng là mức tăng khoảng 12% của giá dầu toàn cầu trong vài ngày qua đã khiến đồng euro chịu áp lực giảm mạnh, khi khu vực đồng euro phụ thuộc đáng kể vào nguồn năng lượng nhập khẩu.
Ngay cả đồng yên Nhật – vốn thường được xem là tài sản trú ẩn – cũng không tránh khỏi đà suy yếu. Nhật Bản là quốc gia phụ thuộc nhiều vào năng lượng nhập khẩu, trong đó khoảng một phần ba lượng năng lượng nhập khẩu của nước này đi qua eo biển Hormuz, khu vực đang tiềm ẩn nhiều rủi ro địa chính trị.
Theo các chuyên gia kinh tế, giá năng lượng tăng cao có thể gây tác động kép lên các nền kinh tế này: vừa kìm hãm tăng trưởng kinh tế, vừa đẩy áp lực lạm phát lên cao. Các nhà kinh tế của Barclays ước tính, mỗi khi giá dầu thô tăng bền vững thêm 10 USD/thùng có thể khiến tăng trưởng kinh tế toàn cầu giảm khoảng 0,2 điểm phần trăm. Nếu kịch bản giá dầu vượt mốc 100 USD/thùng trở thành hiện thực, tác động tiêu cực đối với kinh tế toàn cầu có thể còn lớn hơn.
Tuy nhiên, giống như nhiều cuộc khủng hoảng tại Trung Đông trước đây, tác động thực sự đến kinh tế thế giới, thị trường tài chính cũng như biến động của các đồng tiền vẫn phụ thuộc rất lớn vào thời gian kéo dài của xung đột và mức độ gián đoạn nguồn cung năng lượng.
Bài viết liên quan
