Sau nhịp lao dốc mạnh vào cuối tháng 1 và những ngày đầu tháng 2/2026, thị trường vàng – bạc toàn cầu vẫn chưa thể lấy lại trạng thái ổn định. Dòng tiền đầu cơ quy mô lớn gần như đứng ngoài quan sát, chưa có dấu hiệu quay lại một cách rõ ràng.
Đáng chú ý, các quỹ đầu cơ và tổ chức tài chính đồng loạt thu hẹp vị thế, giảm mức độ tham gia vào thị trường. Biến động giá với biên độ lớn trong thời gian ngắn đã phơi bày rủi ro tiềm ẩn của làn sóng đầu cơ trước đó – vốn từng thổi giá kim loại quý lên những vùng đỉnh lịch sử.
Hàng loạt “cá mập” rút lui sau cú sốc giá vàng
Sau đợt lao dốc dữ dội vào cuối tháng 1 và đầu tháng 2/2026, thị trường kim loại quý toàn cầu vẫn chưa thể cân bằng trở lại. Nhiều báo cáo quốc tế cho thấy, không chỉ nhà đầu tư cá nhân rơi vào trạng thái hoang mang trước biến động quá mạnh, mà ngay cả các quỹ đầu cơ và tổ chức tài chính lớn cũng đang chủ động thu hẹp vị thế. Điều này khiến triển vọng ngắn hạn của vàng và bạc trở nên khó đoán định hơn bao giờ hết.
Theo dữ liệu thị trường quốc tế, giá vàng giao ngay đã giảm hơn 10% so với vùng đỉnh trên 5.500 USD/ounce, có thời điểm rơi xuống dưới 4.600 USD/ounce trước khi xuất hiện nhịp hồi kỹ thuật nhẹ. Trong khi đó, bạc còn chịu áp lực nặng nề hơn khi “bốc hơi” trên 30% giá trị chỉ trong vài phiên, sau khi từng bứt phá lên trên 120 USD/ounce – mức cao nhất lịch sử. Financial Times đánh giá đây là một trong những đợt điều chỉnh khốc liệt nhất của thị trường bạc kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008.
Các hãng tin lớn như Reuters và Business Insider nhận định, cú sập vừa qua không đơn thuần xuất phát từ yếu tố tâm lý đám đông, mà phản ánh sự dịch chuyển rõ rệt của dòng vốn toàn cầu. Báo cáo Commitments of Traders (COT) từ Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Kỳ hạn Mỹ (CFTC) cho thấy nhóm “managed money” – bao gồm các quỹ đầu cơ và nhà đầu tư tổ chức – đã liên tục cắt giảm vị thế mua ròng đối với vàng, bạc và cả bạch kim ngay trước khi thị trường lao dốc. Đáng nói, xu hướng rút vốn này vẫn chưa có dấu hiệu dừng lại sau cú giảm sâu.
Reuters dẫn lời các chuyên gia phân tích cho rằng mức biến động quá lớn buộc nhiều quỹ phải tái cơ cấu danh mục và giảm thiểu rủi ro, đặc biệt với các công cụ sử dụng đòn bẩy cao như hợp đồng tương lai và quyền chọn kim loại quý. Khi giá trượt nhanh, áp lực margin call và yêu cầu bổ sung ký quỹ đã kích hoạt làn sóng bán mang tính kỹ thuật, đẩy thị trường vào vòng xoáy giảm sâu hơn.
Một diễn biến đáng chú ý khác là sự dịch chuyển của dòng tiền sang các thị trường khác. Ông Ole Hansen, Giám đốc chiến lược hàng hóa của Saxo Bank, cho rằng sau cú sập, vốn đầu cơ đã quay sang nhóm năng lượng, đặc biệt là dầu thô. Từ đầu năm 2026, giá dầu WTI của Mỹ tăng khoảng 8%, dao động quanh vùng 60–62 USD/thùng, nhờ lo ngại gián đoạn nguồn cung do căng thẳng địa chính trị và các yếu tố thời tiết cực đoan. Điều này cho thấy nhà đầu tư đang ưu tiên những tài sản có nền tảng cung – cầu vật chất rõ ràng hơn, thay vì kim loại quý – vốn chịu tác động lớn từ hoạt động giao dịch tài chính và đầu cơ ngắn hạn.
Cơn sốt đầu cơ hạ nhiệt, nhưng sóng gió chưa dừng lại
Bên cạnh yếu tố dòng tiền, chính sách tiền tệ của Mỹ tiếp tục là biến số quan trọng gây sức ép lên thị trường vàng và bạc. Trong nhịp giảm mạnh cuối tháng 1, Reuters và Business Insider đều chỉ ra rằng việc Tổng thống Donald Trump đề cử ông Kevin Warsh – nhân vật được đánh giá có quan điểm “diều hâu” – vào vị trí Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed) đã khiến đồng USD tăng giá đáng kể. Khi kỳ vọng về việc cắt giảm lãi suất bị lùi xa, các tài sản không tạo ra dòng tiền như vàng và bạc lập tức trở nên kém hấp dẫn hơn trong mắt nhà đầu tư tổ chức.
Tại châu Á, dư chấn từ cú sốc giá bạc cũng không hề nhỏ. Reuters cho biết một quỹ ETF bạc tại Trung Quốc đã buộc phải tạm dừng giao dịch nhằm bảo vệ nhà đầu tư sau khi giá giảm sâu, phản ánh áp lực thanh khoản và mức độ căng thẳng gia tăng trên thị trường. Diễn biến này cho thấy đợt điều chỉnh của kim loại quý không còn là câu chuyện cục bộ tại Mỹ hay châu Âu, mà đã lan rộng trên quy mô toàn cầu.
Dù vậy, một số chuyên gia nhìn nhận cú sụt giảm vừa qua như một quá trình “thanh lọc” cần thiết sau giai đoạn tăng nóng kéo dài. Financial Times phân tích rằng phần lớn đà tăng của vàng và bạc trong năm 2025 và đầu 2026 đến từ hoạt động đầu cơ tài chính, thay vì nhu cầu nắm giữ vật chất bền vững. Vì thế, nhịp điều chỉnh mạnh có thể giúp thị trường tái cân bằng và lành mạnh hơn trong dài hạn, dù biến động ngắn hạn vẫn còn khó lường.
Financial Times cũng nhấn mạnh rằng cơn sốt kim loại quý chỉ là một mắt xích trong chuỗi phản ứng thái quá của hệ thống tài chính toàn cầu. Không chỉ vàng và bạc, mà cả tiền điện tử, vốn tư nhân hay thị trường chứng khoán hưởng lợi từ làn sóng trí tuệ nhân tạo đều có điểm chung: tăng trưởng quá nhanh trong thời gian ngắn. Những giai đoạn bùng nổ như vậy nên được xem như tín hiệu cảnh báo rủi ro, thay vì coi đó là trạng thái bình thường của thị trường.
Tuy nhiên, cũng không thể xem nhẹ sức mạnh của dòng tiền đầu cơ và tâm lý đám đông. Chỉ ít ngày sau cú điều chỉnh mạnh, giá vàng đã có nhịp hồi từ đáy, dù bạc vẫn chịu áp lực lớn hơn. Điều này cho thấy dòng tiền chưa hoàn toàn rời bỏ thị trường, mà chỉ đang tái cơ cấu và chọn lọc hơn.
Thực tế, biến động lớn thường khiến một bộ phận nhà đầu tư rút lui vì lo ngại rủi ro. Ngược lại, những người tin tưởng vào xu hướng dài hạn thường có khả năng chịu đựng biến động cao hơn và sẵn sàng nắm giữ. Vì vậy, làn sóng đầu cơ có thể suy yếu trong ngắn hạn, nhưng khó biến mất hoàn toàn.
Ở thời điểm hiện tại, giới phân tích quốc tế cho rằng vàng và bạc sẽ còn dao động mạnh, phụ thuộc nhiều vào diễn biến của đồng USD, định hướng chính sách của Fed và sự quay lại của dòng vốn lớn. Khi các quỹ đầu cơ chưa tái nhập cuộc một cách rõ ràng, kim loại quý khó có thể nhanh chóng lấy lại xu hướng tăng bền vững như trước cú sập. Với nhà đầu tư cá nhân, sự thận trọng trong ngắn hạn là điều cần thiết. Còn trong bức tranh dài hạn, vàng vẫn giữ vai trò là một kênh trú ẩn an toàn trong danh mục đầu tư.
Bài viết liên quan
