Theo chia sẻ từ Giám đốc điều hành China Trading Desk – doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực tiếp thị và công nghệ du lịch, số lượng máy bay được sở hữu bởi người Trung Quốc nhưng đặt ngoài lãnh thổ Trung Quốc đại lục đang có xu hướng gia tăng rõ rệt.
Diễn biến này cho thấy sự mở rộng đáng chú ý trong hoạt động đầu tư và di chuyển tài sản của giới giàu Trung Quốc ra thị trường quốc tế, phản ánh những thay đổi quan trọng trong hành vi tiêu dùng cao cấp và chiến lược phân bổ tài sản xuyên biên giới.
Theo South China Morning Post (SCMP), các nhà phân tích nhận định rằng giới siêu giàu Trung Quốc đang âm thầm đưa máy bay cá nhân ra đỗ tại nước ngoài nhằm tránh những quy định ngày càng chặt chẽ trong nước. Trong bối cảnh đó, nhiều lãnh đạo doanh nghiệp lại lựa chọn quay sang các chuyến bay thương mại, khi áp lực kinh tế đang tác động trực tiếp đến hoạt động và chi phí vận hành đội máy bay riêng tại Trung Quốc.
Thực tế cho thấy, máy bay cá nhân của các cá nhân giàu có Trung Quốc xuất hiện ngày càng nhiều tại những trung tâm hàng không lớn như Singapore và Nhật Bản. Song song với xu hướng này, không ít tỷ phú và giám đốc điều hành đã chuyển sang sử dụng khoang hạng nhất của các hãng hàng không thương mại hoặc các dịch vụ chia sẻ chuyến bay cho các chuyến đi quốc tế, thay vì duy trì thói quen di chuyển bằng máy bay riêng như trước đây.
Theo Asian Sky Group – công ty cung cấp dịch vụ hàng không có trụ sở tại Hồng Kông (Trung Quốc), quy mô đội máy bay cá nhân tại Trung Quốc đại lục đang thu hẹp rõ rệt. Cụ thể, số lượng máy bay cá nhân đã giảm từ 270 chiếc năm 2023 xuống còn 249 chiếc trong năm 2024. Không chỉ vậy, đội máy bay cho thuê cũng sụt giảm, khi đến tháng 6/2025 chỉ còn 46 chiếc, giảm 3 chiếc so với cùng kỳ hai năm trước.
Ở chiều ngược lại, các trung tâm hàng không ngoài Trung Quốc đại lục lại ghi nhận xu hướng tăng. Dữ liệu từ Asian Sky Group cho thấy, Hồng Kông tăng ròng thêm 1 máy bay cá nhân trong năm 2024, nâng tổng số lên 56 chiếc. Singapore ghi nhận mức tăng mạnh hơn với 9 máy bay, trong khi toàn khu vực châu Á – Thái Bình Dương tăng thêm 14 chiếc, đưa tổng số máy bay cá nhân trong khu vực lên 1.156 chiếc.
Chia sẻ thêm về xu hướng này, ông Subramania Bhatt – Giám đốc điều hành China Trading Desk, cho biết số lượng máy bay đặt ngoài Trung Quốc đại lục nhưng thuộc sở hữu của người Trung Quốc đang ngày càng gia tăng.
“Những gì chúng tôi đang chứng kiến là ngày càng nhiều máy bay được âm thầm chuyển đến các điểm đến như Singapore và Nhật Bản”, ông Bhatt nhận định.
Né tránh các rào cản ngày càng siết chặt
Theo đánh giá của các nhà phân tích, nhiều nhà khai thác hàng không tại Trung Quốc đang tỏ ra thận trọng trước những hạn chế ngày càng nghiêm ngặt đối với việc sử dụng máy bay cá nhân. Từ năm ngoái, chính quyền Trung Quốc đã áp dụng yêu cầu lập hồ sơ chi tiết đối với máy bay, đồng thời kéo dài thời gian cấp phép hạ cánh từ 3 ngày lên tối thiểu 5 ngày làm việc.
Việc kéo dài khung thời gian này có thể gây xáo trộn kế hoạch di chuyển của một bộ phận người dùng máy bay riêng. Tuy nhiên, đổi lại, cơ quan quản lý có thêm thời gian để rà soát từng chuyến bay, đặc biệt là các chuyến có dấu hiệu rủi ro liên quan đến an ninh và việc sử dụng không phận.
Bên cạnh đó, máy bay cá nhân cũng bị hạn chế cất và hạ cánh trong khung giờ cao điểm tại các đô thị lớn như Thượng Hải, Quảng Châu, Thâm Quyến và Bắc Kinh – những địa phương sở hữu 6/10 sân bay nhộn nhịp nhất Trung Quốc. Điều này càng làm giảm tính linh hoạt vốn là lợi thế lớn nhất của hàng không tư nhân.
Theo Giáo sư tài chính Charles Chang (Đại học Phúc Đán, Thượng Hải), một bộ phận giới siêu giàu Trung Quốc đã lựa chọn đỗ máy bay ở nước ngoài nhằm né tránh các quy định kể trên. Ông cho rằng khung pháp lý hiện nay đang “khiến việc bay ra khỏi Trung Quốc trở nên khó khăn hơn”.
Cùng quan điểm, ông Alfredo Montufar-Helu – Giám đốc điều hành Ankura Consulting tại Trung Quốc cho biết, một số cá nhân có giá trị tài sản ròng cao đã rời khỏi Trung Quốc, mang theo cả máy bay riêng. Dù vẫn có khả năng quay lại trong tương lai, nhưng theo ông, Trung Quốc không còn là nơi cư trú chính của nhóm này.
Dữ liệu từ UBS cho thấy, ba tỷ phú Trung Quốc đã rời khỏi quốc gia này trong năm 2024, kéo theo tổng số tỷ phú giảm xuống còn 427 người, so với 520 người vào năm 2023. Nguyên nhân chủ yếu đến từ sự suy yếu của thị trường bất động sản cùng những biến động mạnh trên thị trường tài chính trong nước.
Ngoài yếu tố pháp lý, chi phí đậu đỗ ngày càng cao cùng chiến dịch chống tham nhũng kéo dài suốt 13 năm của Bắc Kinh cũng khiến việc sở hữu máy bay cá nhân trở nên kém hấp dẫn hơn, theo nhận định của giáo sư Chang.
Trong bối cảnh đó, nhiều cá nhân giàu có và lãnh đạo doanh nghiệp đang dần chuyển sang sử dụng các chuyến bay thương mại, từ hạng phổ thông đến các dịch vụ cao cấp. “Nhóm này vẫn tiếp tục di chuyển và du lịch, nhưng đơn giản là họ sẽ bay bằng các hãng hàng không thương mại”, ông Chang kết luận.
Sức mua suy yếu kéo theo nhu cầu giảm sút
Theo ông Subramania Bhatt – Giám đốc điều hành China Trading Desk, nhiều khách hàng giàu có hiện nay lựa chọn thuê trọn chuyến bay thay vì đầu tư sở hữu máy bay cá nhân. Dữ liệu từ Asian Sky Group cũng phản ánh rõ xu hướng này, khi số lượng máy bay cá nhân tại Trung Quốc đại lục giảm 7,8% trong giai đoạn 2023–2024.
Ở góc độ thị trường, ông David Dixon – Chủ tịch Jetcraft Asia, công ty chuyên mua bán máy bay cá nhân có trụ sở tại Hồng Kông, cho biết những cá nhân có tiềm lực tài chính nhưng không sở hữu máy bay riêng thường chọn bay hạng nhất trên các chuyến thương mại đến châu Âu hoặc Mỹ, sau đó chuyển sang sử dụng máy bay riêng do các đơn vị như Flexjet hoặc NetJets cung cấp để tiếp tục hành trình.
Các nhà phân tích nhận định rằng đà tăng trưởng kinh tế chậm lại đang là nguyên nhân cốt lõi khiến nhu cầu sở hữu máy bay cá nhân tại Trung Quốc suy giảm. Trước đây, loại hình này chủ yếu phục vụ nhu cầu di chuyển nhanh đến các địa điểm xa trong nước và các quốc gia châu Á, nhưng trong bối cảnh kinh tế kém sôi động, mức độ sẵn sàng chi tiêu cho tài sản xa xỉ đã giảm đáng kể.
“Khi tốc độ tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc chững lại, sức mua suy yếu, kéo theo nhu cầu đối với máy bay cá nhân sụt giảm”, Asian Sky Group nhấn mạnh trong báo cáo về ngành máy bay phản lực cá nhân công bố tháng 3/2025.
Dù vậy, theo Tân Hoa Xã, các cơ quan hàng không dân dụng Trung Quốc vẫn đang nỗ lực nâng cấp và mở rộng hạ tầng cho hàng không tư nhân. Kế hoạch dài hạn đặt mục tiêu tăng số sân bay dân dụng từ 234 vào năm 2019 lên khoảng 450 sân bay vào năm 2035, cho thấy tầm nhìn chiến lược cho sự phát triển trong tương lai.
Trên bình diện toàn cầu, Honeywell – tập đoàn hàng không vũ trụ của Mỹ dự báo sẽ bàn giao khoảng 8.500 máy bay phản lực cá nhân mới trong vòng 10 năm tới, với tổng giá trị ước tính 283 tỷ USD và tốc độ tăng trưởng trung bình hàng năm khoảng 3%, cho thấy thị trường này vẫn còn nhiều dư địa phát triển, dù tăng trưởng có sự phân hóa giữa các khu vực.
Bài viết liên quan
