Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản cùng các quan chức cấp cao phụ trách lĩnh vực tiền tệ vừa tiếp tục phát đi những cảnh báo mới liên quan đến diễn biến biến động của đồng yen trên thị trường, trong bối cảnh tỷ giá đang có những chuyển động khó lường và thu hút sự quan tâm lớn từ giới đầu tư.
Thị trường giao dịch đồng yen đang bước vào giai đoạn nhạy cảm khi các nhà đầu tư ngày càng lo ngại khả năng biến động mạnh sẽ quay trở lại. Nguyên nhân đến từ sự bất định xoay quanh kịch bản tổ chức bầu cử sớm tại Nhật Bản, trong khi cuộc họp chính sách quan trọng của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) dự kiến diễn ra vào tuần tới đang đến gần.
Trong những ngày đầu tuần, đồng yen đã rơi xuống mức thấp nhất trong vòng 18 tháng, khi xuất hiện đồn đoán rằng Thủ tướng Sanae Takaichi có thể kêu gọi một cuộc bầu cử sớm nhằm củng cố quyền lực và tạo dư địa cho việc gia tăng chi tiêu ngân sách. Trước những biến động này, Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản cùng các quan chức phụ trách chính sách tiền tệ đã liên tiếp phát đi cảnh báo, cho thấy giới chức đang theo dõi sát sao diễn biến trên thị trường ngoại hối.
Ông Bart Wakabayashi – Giám đốc chi nhánh Tokyo của State Street Bank & Trust – nhận định rằng tỷ giá USD/yen trong thời gian dài vừa qua gần như đi ngang, thậm chí ít biến động suốt nhiều tuần, nhiều tháng. Tuy nhiên, các thông tin liên quan đến bầu cử đã nhanh chóng kích hoạt làn sóng tăng giá trở lại của USD so với yen. Theo ông, trạng thái biến động cao này nhiều khả năng sẽ còn kéo dài trong thời gian tới.
Song song với yếu tố chính trị, giới đầu tư cũng đang dồn sự chú ý vào bất kỳ tín hiệu nào từ Thống đốc BoJ Kazuo Ueda liên quan đến lộ trình điều chỉnh lãi suất, đặc biệt là tại cuộc họp chính sách sắp tới. Những phát biểu mang tính định hướng của người đứng đầu ngân hàng trung ương có thể trở thành chất xúc tác quan trọng đối với tỷ giá.
Dù BoJ đã tiến hành nâng lãi suất vào tháng 12/2025, động thái này vẫn chưa đủ để tạo ra sự phục hồi mang tính bền vững cho đồng yen. Theo các nguồn tin thân cận, nhà chức trách tiền tệ Nhật Bản hiện đặc biệt quan tâm đến tác động của tỷ giá đối với lạm phát trong nước. Đây được xem là yếu tố then chốt có thể ảnh hưởng đến các quyết định tăng lãi suất trong tương lai, ngay cả khi cuộc họp tuần tới nhiều khả năng sẽ giữ nguyên mức lãi suất hiện hành.
Đánh giá về những rủi ro trước mắt, ông Rinto Maruyama – chiến lược gia ngoại hối và lãi suất tại SMBC Nikko Securities – cho rằng tại buổi họp báo gần nhất, đồng yen đã suy yếu mạnh do Thống đốc Ueda không đưa ra thông điệp thắt chặt chính sách đủ rõ ràng. Vì vậy, ông cảnh báo thị trường cần thận trọng trước khả năng kịch bản tương tự có thể lặp lại trong kỳ họp sắp tới.
Việc yen tiếp tục mất giá sâu hơn cũng làm gia tăng suy đoán rằng chính phủ Nhật Bản có thể sẽ can thiệp trực tiếp nhằm ổn định đồng nội tệ. Các chiến lược gia tại TD Securities cho biết giới chức Nhật dường như đã sẵn sàng hành động nếu tỷ giá tiến vào vùng 161–163 yen đổi 1 USD. Đáng chú ý, khả năng can thiệp có thể xảy ra ngay trong kỳ nghỉ lễ tại Mỹ vào ngày 19/1, nếu tỷ giá USD/yen tăng mạnh trong giai đoạn này. Trong tuần qua, đồng yen đã có thời điểm trượt xuống mốc 159,45 yen đổi 1 USD.
Ông Cameron Systermans – Trưởng bộ phận đa tài sản khu vực châu Á của Mercer Inc. – cho rằng thị trường sẽ đặc biệt theo dõi mốc 160 yen đổi 1 USD, bởi đây là ngưỡng tâm lý quan trọng. Theo ông, nếu tỷ giá vượt qua vùng này, mốc 162 yen đổi 1 USD sẽ nhanh chóng trở thành tâm điểm, nhất là khi mức đỉnh 161,95 yen đổi 1 USD trong năm 2024 từng là yếu tố kích hoạt hành động can thiệp của chính phủ.
Trước đó, vào ngày 14/1, Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản Satsuki Katayama khẳng định các cơ quan chức năng sẵn sàng triển khai biện pháp phù hợp để đối phó với những biến động ngoại hối quá mức, đồng thời nhấn mạnh rằng không loại trừ bất kỳ phương án nào nếu thị trường tiếp tục biến động mạnh.
Về chính sách tiền tệ, BoJ trong cuộc họp tháng 12/2025 đã quyết định nâng lãi suất từ 0,5% lên 0,75% – mức cao nhất trong vòng ba thập kỷ – sau phiên họp kéo dài hai ngày. Đây là lần tăng lãi suất đầu tiên kể từ tháng 1/2025, trong bối cảnh kinh tế Nhật Bản bắt đầu xuất hiện những tín hiệu cải thiện nhất định.
Trong báo cáo giải trình, BoJ đánh giá nền kinh tế đang phục hồi với tốc độ vừa phải. Dù vẫn tồn tại những rủi ro liên quan đến triển vọng kinh tế Mỹ cũng như tác động từ chính sách thương mại toàn cầu, các yếu tố bất ổn này được cho là đang dần suy giảm.
Tuy nhiên, áp lực đối với BoJ chưa hoàn toàn biến mất. Theo khảo sát của viện nghiên cứu tư nhân Tokyo Shoko Research, số doanh nghiệp phá sản tại Nhật Bản trong năm 2025 đã tăng lên mức cao nhất trong 12 năm, do chi phí đầu vào leo thang và tình trạng thiếu hụt lao động ngày càng nghiêm trọng. Điều này phản ánh rõ nét những thách thức mới mà cộng đồng doanh nghiệp đang phải đối mặt trong môi trường lạm phát cao và thị trường lao động thắt chặt.
Cụ thể, năm 2025 ghi nhận khoảng 10.300 doanh nghiệp Nhật Bản rơi vào tình trạng phá sản – con số cao nhất kể từ năm 2013. Theo Tokyo Shoko Research, số vụ phá sản tăng 2,9% so với năm trước, đánh dấu năm thứ tư liên tiếp xu hướng gia tăng, dù tốc độ đã chậm lại so với mức tăng 15,1% của năm 2024. Những diễn biến này nhiều khả năng sẽ tiếp tục đặt BoJ trước sức ép phải cân nhắc lộ trình điều chỉnh lãi suất trong thời gian tới.
Bài viết liên quan
