Vì sao chiến tranh không cản nổi đà tăng của chứng khoán toàn cầu?

Gần hai tháng kể từ khi xung đột tại Iran bùng phát, thị trường chứng khoán toàn cầu lại ghi nhận đà tăng trưởng mạnh mẽ, đi ngược hoàn toàn với những dự báo bi quan ban đầu. Từ Mỹ đến các thị trường châu Á như Đài Loan, Nhật Bản hay Hàn Quốc, một nghịch lý đáng chú ý đang dần hình thành: trong khi căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông vẫn chưa hạ nhiệt, các chỉ số chứng khoán chủ chốt lại liên tục bứt phá và tiến sát, thậm chí thiết lập những vùng đỉnh lịch sử mới.

Thị trường chứng khoán trước nỗi lo chiến tranh

Chỉ số bluechip S&P 500 tại Phố Wall đã đóng cửa ở mức kỷ lục 7.137,9 điểm trong phiên ngày 22/4, phản ánh sức bật đáng kể của thị trường bất chấp bối cảnh địa chính trị nhiều biến động.

Sau cú sốc ban đầu, các thị trường tài chính toàn cầu dường như đã “miễn nhiễm” phần nào với tác động từ xung đột Iran, khi trọng tâm dần quay trở lại các yếu tố nền tảng của doanh nghiệp. Điều này diễn ra ngay cả khi giá dầu vẫn neo ở vùng cao.

Dòng tiền đầu tư đang quay lại rõ rệt, đặc biệt với nhóm cổ phiếu liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) và các thị trường mới nổi. Diễn biến này cho thấy giai đoạn biến động mạnh nhất do căng thẳng Trung Đông có thể đã đi qua. Trong khi đó, đồng USD cũng đã điều chỉnh, đánh mất phần lớn mức tăng ghi nhận ngay sau khi xung đột bùng phát.

Theo bà Magdalena Polan – Trưởng bộ phận nghiên cứu vĩ mô thị trường mới nổi tại PGIM Fixed Income, thị trường hiện có xu hướng xem các diễn biến tại Trung Đông mang tính ngắn hạn, dù trên thực tế, tác động của chúng có thể kéo dài và ảnh hưởng đến hệ thống tài chính – thương mại toàn cầu trong thời gian tới. Tuy nhiên, nhà đầu tư vẫn đang đặt trọng tâm vào thanh khoản toàn cầu và đánh giá các yếu tố cơ bản theo hướng tích cực.

Có thể thấy, thay vì phản ứng tiêu cực như lo ngại ban đầu, thị trường chứng khoán đang vận động theo một kịch bản lạc quan hơn. Một trong những lý do quan trọng là phần lớn rủi ro đã được “định giá” từ trước, khi nhà đầu tư chuẩn bị cho kịch bản xấu nhất. Đồng thời, các tín hiệu ngoại giao giữa Washington và Tehran – từ việc duy trì kênh đối thoại đến các đề xuất ngừng bắn – đang củng cố kỳ vọng rằng xung đột có thể được kiểm soát. Nói cách khác, dù căng thẳng chưa hoàn toàn chấm dứt, niềm tin vào một giải pháp hòa bình đang dần trở nên rõ ràng hơn trong mắt giới đầu tư.

Tâm lý “bắt đáy” đã ăn sâu vào thị trường

Những dòng tin dồn dập cùng các quyết sách khó lường từ Donald Trump từng khiến không ít nhà đầu tư rơi vào trạng thái bất ngờ. Tuy nhiên, ký ức về diễn biến thị trường trong Chiến tranh Nga–Ukraine 2022 vẫn còn rất rõ nét: chứng khoán ban đầu lao dốc mạnh, nhưng sau đó nhanh chóng phục hồi.

Chính việc đã “làm quen” với những cú sốc thông tin trong nhiều năm, kết hợp với tâm lý “mua khi thị trường điều chỉnh” (buy the dip), khiến giới đầu tư không còn duy trì quan điểm bi quan quá lâu. Thay vào đó, họ có xu hướng tận dụng nhịp giảm để tích lũy cổ phiếu.

“Vùng đệm” dầu mỏ giúp hạn chế tác động tiêu cực

Xung đột tại Trung Đông làm gián đoạn nguồn cung năng lượng, kéo giá dầu và xăng tăng cao. Dù vậy, ngoài một số thiếu hụt cục bộ tại các nền kinh tế mới nổi, thế giới vẫn chưa rơi vào kịch bản suy thoái diện rộng như lo ngại trước đó.

Một phần nguyên nhân đến từ việc các quốc gia thành viên của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đã xả lượng lớn dầu từ kho dự trữ chiến lược. Bên cạnh đó, công suất dự phòng từ các nước sản xuất lớn cùng với nhu cầu tiêu thụ suy yếu cũng góp phần “hạ nhiệt” thị trường năng lượng.

Tuy nhiên, rủi ro vẫn hiện hữu, đặc biệt nếu Eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển dầu mỏ trọng yếu của thế giới – bị gián đoạn trong thời gian dài.

Lợi nhuận doanh nghiệp Mỹ đóng vai trò “trụ đỡ”

Kết quả kinh doanh tích cực đang trở thành yếu tố nâng đỡ quan trọng cho thị trường chứng khoán Mỹ. Theo dữ liệu từ Bloomberg, gần 80% doanh nghiệp thuộc chỉ số S&P 500 đã công bố lợi nhuận quý I vượt kỳ vọng của giới phân tích.

Không chỉ vậy, nhiều công ty chứng khoán đã điều chỉnh tăng dự báo tăng trưởng lợi nhuận cả năm, qua đó củng cố thêm niềm tin vào triển vọng thị trường trong trung và dài hạn.

Làn sóng AI tiếp tục dẫn dắt thị trường

Nhóm cổ phiếu công nghệ, đặc biệt là các doanh nghiệp hưởng lợi từ xu hướng trí tuệ nhân tạo (AI), vẫn là động lực chính thúc đẩy đà tăng của thị trường toàn cầu.

Tại Hàn Quốc, SK Hynix ghi nhận lợi nhuận quý I đạt mức kỷ lục 37.600 tỷ won, cao gấp 5 lần cùng kỳ năm trước. Doanh nghiệp này cũng công bố kế hoạch đầu tư 12,85 tỷ USD để xây dựng nhà máy đóng gói chip mới.

Trong khi đó, Samsung Electronics báo cáo lợi nhuận quý I tăng gần 8 lần, đạt mức cao kỷ lục. Ở Đài Loan, TSMC – nhà sản xuất chip lớn nhất thế giới – cũng nâng dự báo doanh thu năm 2026 sau khi ghi nhận kết quả kinh doanh quý I vượt kỳ vọng.

Giới phân tích cho rằng, trong thời gian tới, kế hoạch đầu tư và kết quả kinh doanh của các “ông lớn” công nghệ Mỹ sẽ tiếp tục đóng vai trò nâng đỡ thị trường, đặc biệt trong bối cảnh làn sóng AI vẫn đang trong giai đoạn tăng trưởng mạnh.