Ngân hàng Nhà nước Việt Nam vừa ban hành Công văn số 3276/NHNN-TT, yêu cầu các tổ chức tín dụng cùng các đơn vị trung gian thanh toán rà soát và chấn chỉnh toàn diện hoạt động thanh toán. Động thái này được đưa ra trong bối cảnh các hành vi gian lận, lừa đảo và thanh toán trái phép thông qua tài khoản ngân hàng, thẻ và ví điện tử đang ngày càng phức tạp và khó kiểm soát hơn.
Cơ quan quản lý đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu tăng cường kiểm soát rủi ro, giám sát chặt chẽ các giao dịch và quản lý nghiêm ngặt các đơn vị chấp nhận thanh toán. Mục tiêu xuyên suốt là đảm bảo an toàn cho toàn hệ thống tài chính – ngân hàng, đồng thời bảo vệ quyền lợi của người dùng trong bối cảnh rủi ro gian lận ngày càng gia tăng.
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam yêu cầu các tổ chức tín dụng và trung gian thanh toán tập trung triển khai hiệu quả các biện pháp quản trị rủi ro, từ khâu kiểm soát, phòng ngừa đến phát hiện và ngăn chặn các hành vi gian lận. Đặc biệt, cần siết chặt các hoạt động liên quan đến thanh toán khống và giao dịch trái phép thông qua tài khoản thanh toán, thẻ ngân hàng và ví điện tử.
Bên cạnh đó, các đơn vị phải tuân thủ nghiêm các quy định pháp luật hiện hành cũng như các văn bản chỉ đạo liên quan đến việc mở và sử dụng tài khoản, vận hành thẻ ngân hàng và ví điện tử. Yếu tố an ninh, an toàn và bảo mật trong các dịch vụ ngân hàng số được đặt lên hàng đầu, nhất là khi xu hướng giao dịch trực tuyến ngày càng phổ biến.
Một điểm đáng chú ý là yêu cầu tuân thủ quy định tại khoản 5 Điều 7 Thông tư 30/2025/TT-NHNN (bổ sung khoản 3a Điều 19 Thông tư 15/2024/TT-NHNN). Theo đó, mỗi giao dịch thanh toán cần được kiểm tra kỹ về tính hợp pháp và hợp lệ, đảm bảo thông tin trên chứng từ – bao gồm số hiệu và tên tài khoản – phải chính xác, đầy đủ, tránh phát sinh rủi ro pháp lý.
Ở góc độ vận hành, các tổ chức cần rà soát toàn diện quy trình nội bộ liên quan đến việc phát triển và quản lý đơn vị chấp nhận thanh toán. Việc định danh, xác minh đối tác phải được thực hiện đầy đủ, đi kèm với cập nhật thường xuyên thông tin về ngành nghề kinh doanh, hồ sơ pháp lý, mã định danh và người đại diện hợp pháp. Song song, cần phân loại các đơn vị theo mức độ rủi ro để có cơ chế giám sát phù hợp.
Ngân hàng Nhà nước cũng yêu cầu các đơn vị liên tục cập nhật bộ tiêu chí nhận diện dấu hiệu gian lận đối với nhóm đối tác này, đồng thời báo cáo đầy đủ danh sách các đơn vị có dấu hiệu vi phạm lên hệ thống SIMO – nền tảng hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro trong hoạt động thanh toán. Việc đối chiếu, xác minh dữ liệu cần được thực hiện thường xuyên để kịp thời phát hiện các bất thường.
Không chỉ dừng lại ở khâu kiểm soát nội bộ, hoạt động giám sát giao dịch trên toàn hệ thống – từ giao dịch tại quầy đến các kênh online – cũng phải được tăng cường. Mục tiêu là nhận diện sớm các giao dịch bất thường hoặc có dấu hiệu vi phạm, từ đó chủ động ngăn chặn việc lợi dụng tài khoản, thẻ hoặc ví điện tử cho các mục đích trái pháp luật.
Cuối cùng, công tác truyền thông tới khách hàng cũng được đặt ra như một “tuyến phòng thủ mềm” nhưng cực kỳ quan trọng. Các tổ chức cần đẩy mạnh cảnh báo về rủi ro lừa đảo, hướng dẫn bảo vệ thông tin cá nhân, đồng thời nhấn mạnh các hành vi bị nghiêm cấm như sử dụng tài khoản cho mục đích rửa tiền, tài trợ khủng bố, lừa đảo hoặc mua bán, cho thuê thông tin tài khoản – những yếu tố có thể gây ra hệ lụy lớn không chỉ cho cá nhân mà còn cho toàn hệ thống tài chính.
Bài viết liên quan
