Cuộc chiến thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc lại một lần nữa “dậy sóng” trong tuần này. Bắc Kinh bất ngờ tăng cường kiểm soát hoạt động xuất khẩu đất hiếm – nguồn nguyên liệu chiến lược quan trọng đối với ngành công nghệ và quốc phòng. Đáp lại, Tổng thống Donald Trump tuyên bố sẽ áp mức thuế quan lên tới 100% đối với hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc, khiến căng thẳng thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới bước vào giai đoạn mới, đầy khó lường.
Giữa bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, giới đầu tư tiếp tục tìm đến kim loại quý như một “hầm trú ẩn” an toàn cho dòng vốn của mình. Xu hướng tích trữ vàng và bạc đang gia tăng rõ rệt khi tâm lý lo ngại rủi ro bao trùm các thị trường tài chính.
Dưới đây là tổng hợp những tin tức và diễn biến kinh tế đáng chú ý trong tuần từ ngày 5 đến 11/10/2025, được chúng tôi tổng hợp điểm lại.
Tổng thống Trump tuyên bố áp thuế bổ sung 100% đối với hàng hóa Trung Quốc từ ngày 1/11
Ngày 10/10, Tổng thống Donald Trump bất ngờ thông báo Mỹ sẽ áp dụng mức thuế quan bổ sung 100% đối với toàn bộ hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc, bên cạnh những loại thuế hiện hành. Quyết định này sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/11, đánh dấu bước leo thang mới trong căng thẳng thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Không chỉ dừng lại ở thuế quan, ông Trump còn cho biết Mỹ sẽ triển khai biện pháp hạn chế xuất khẩu đối với “mọi phần mềm quan trọng”, bắt đầu cùng thời điểm.
Trước đó, trong một bài đăng trên mạng xã hội, ông Trump cũng ngụ ý sẽ hủy cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC), dự kiến tổ chức tại Hàn Quốc vào cuối tháng 11.
Động thái này cho thấy Washington đang gia tăng sức ép lên Bắc Kinh trong cuộc chiến thương mại vốn đã căng thẳng kéo dài.
Trung Quốc tăng cường kiểm soát xuất khẩu đất hiếm
Động thái cứng rắn của Tổng thống Trump được xem là phản ứng đáp trả trước việc Trung Quốc siết chặt quản lý xuất khẩu đất hiếm – nhóm nguyên liệu chiến lược đóng vai trò quan trọng trong sản xuất công nghệ cao và quốc phòng.
Ngày 9/10, Bộ Thương mại Trung Quốc ra thông báo cho biết, kể từ ngày 1/12, mọi thực thể nước ngoài muốn xuất khẩu các sản phẩm có thành phần từ 0,1% trở lên là đất hiếm có nguồn gốc từ Trung Quốc sẽ phải xin giấy phép đặc biệt. Quy định này cũng áp dụng với các sản phẩm được chế biến bằng công nghệ chiết tách, tinh luyện, sản xuất nam châm hoặc tái chế đất hiếm của Trung Quốc.
Động thái này cho thấy Bắc Kinh đang tận dụng lợi thế kiểm soát nguồn cung đất hiếm toàn cầu để tạo sức ép ngược lại trong căng thẳng thương mại với Washington.
Giá vàng lần đầu vượt ngưỡng 4.000 USD/oz – bạc cũng lập đỉnh lịch sử
Thị trường kim loại quý đã có một tuần đầy biến động khi giá vàng thế giới lần đầu tiên trong lịch sử vượt mốc 4.000 USD/oz. Trong phiên giao dịch ngày thứ Tư, giá vàng giao ngay đạt đỉnh 4.059 USD/oz, đánh dấu kỷ lục mọi thời đại.
Ngay sau đó, thị trường ghi nhận đợt chốt lời mạnh khiến giá vàng giảm trong ngày thứ Năm, sau khi Israel và Hamas đạt thỏa thuận ngừng bắn tại Dải Gaza. Tuy nhiên, bước sang phiên thứ Sáu, giá vàng bất ngờ bật tăng trở lại vượt mốc 4.000 USD/oz, được thúc đẩy bởi tuyên bố áp thuế mới của Tổng thống Trump đối với hàng hóa Trung Quốc. Tính chung cả tuần, giá vàng tăng khoảng 3,4%.
Không chỉ vàng, giá bạc cũng gây chú ý khi lập đỉnh lịch sử mới ở mức 51,22 USD/oz trong phiên ngày thứ Năm. Tính từ đầu năm đến nay, giá bạc đã tăng tới 70%, phản ánh làn sóng tìm kiếm “tài sản trú ẩn” mạnh mẽ giữa bối cảnh bất ổn địa chính trị và kinh tế toàn cầu leo thang.
Chứng khoán Mỹ: Từ đỉnh kỷ lục đến cú bán tháo bất ngờ
Đầu tuần, thị trường chứng khoán Mỹ tiếp tục duy trì đà tăng mạnh mẽ, nối dài chuỗi phiên lập kỷ lục gần đây. Cơn sốt cổ phiếu trí tuệ nhân tạo (AI) vẫn là động lực chính, khi nhà đầu tư đổ tiền vào nhóm công nghệ bất chấp định giá đã lên mức cao kỷ lục.
Tuy nhiên, đến phiên giao dịch ngày thứ Sáu, thông tin Tổng thống Trump tuyên bố áp thuế quan mới đối với Trung Quốc đã khiến tâm lý thị trường đảo chiều nhanh chóng. Chỉ số S&P 500 lao dốc hơn 2,7%, mức giảm mạnh nhất kể từ ngày 10/4 – thời điểm ông Trump từng công bố kế hoạch áp thuế đối ứng gây chấn động toàn cầu.
Diễn biến này cho thấy, dù được hỗ trợ bởi kỳ vọng vào công nghệ AI, thị trường chứng khoán Mỹ vẫn rất nhạy cảm với các yếu tố chính trị và thương mại, đặc biệt là căng thẳng giữa Washington và Bắc Kinh.
Giá dầu thô chịu áp lực giảm từ nhiều hướng
Thị trường năng lượng toàn cầu tiếp tục đối mặt với làn sóng điều chỉnh khi giá dầu Brent giao sau tại sàn London khép tuần ở mức gần 63 USD/thùng – thấp nhất kể từ đầu tháng 6.
Bên cạnh nỗi lo về căng thẳng thương mại Mỹ – Trung và các biện pháp thuế quan mới, giá dầu còn chịu sức ép lớn từ OPEC+ liên tục nâng sản lượng. Liên minh giữa Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) và các đối tác ngoài khối như Nga mới đây tuyên bố sẽ tăng thêm 137.000 thùng/ngày kể từ tháng 11, góp phần khiến nguồn cung dư thừa trên thị trường ngày càng rõ nét.
Ngoài ra, thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Hamas tại Dải Gaza trong tuần qua cũng làm giảm bớt rủi ro gián đoạn nguồn cung dầu từ khu vực Trung Đông – nơi được xem là “trái tim năng lượng” của thế giới. Những yếu tố này cộng hưởng khiến giá dầu tiếp tục chịu áp lực giảm trong ngắn hạn.
Tổng thống Trump xem xét gói hỗ trợ 10 tỷ USD cho nông dân Mỹ
Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang cân nhắc triển khai gói cứu trợ trị giá 10 tỷ USD dành cho ngành nông nghiệp Mỹ, nhằm giúp khu vực này vượt qua những khó khăn chồng chất do chiến tranh thương mại gây ra.
Hiện nay, nông dân Mỹ đang chịu tác động nặng nề từ chi phí sản xuất leo thang, các biện pháp trả đũa thương mại của đối tác, cùng với đó là tình trạng thiếu hụt lao động do chính sách nhập cư siết chặt và giá nông sản sụt giảm mạnh.
Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), tổng chi phí sản xuất nông nghiệp năm 2025 dự kiến đạt 467,4 tỷ USD, tăng khoảng 12 tỷ USD so với năm trước. Đáng lo ngại hơn, dữ liệu từ các tòa án Mỹ cho thấy số vụ phá sản trong lĩnh vực nông nghiệp đã tăng lên mức cao nhất kể từ năm 2021, chỉ tính riêng trong nửa đầu năm nay.
Nếu được thông qua, gói hỗ trợ này sẽ là nỗ lực mới nhất của Washington nhằm ổn định thu nhập cho nông dân và duy trì nguồn cung nông sản trong nước giữa bối cảnh biến động kinh tế toàn cầu.
Đồng yên lao dốc mạnh sau khi lãnh đạo mới của đảng cầm quyền lên nắm quyền
Kết thúc phiên giao dịch tại thị trường châu Á ngày 10/10, đồng yên Nhật tiếp tục mất giá mạnh, giao dịch quanh mức 152,7 yên đổi 1 USD – gần chạm đáy thấp nhất kể từ giữa tháng 2/2025. So với cuối tuần trước, đồng yên đã giảm 3,5%, đánh dấu tuần suy yếu mạnh nhất kể từ tháng 10 năm ngoái.
Nguyên nhân chính đến từ việc bà Sanae Takaichi vừa được bầu làm Chủ tịch mới của Đảng Dân chủ Tự do (LDP) – đảng cầm quyền tại Nhật Bản – trong cuộc bỏ phiếu lãnh đạo diễn ra cuối tuần trước. Sự kiện này làm gia tăng kỳ vọng rằng bà Takaichi sẽ kế nhiệm vị trí Thủ tướng Nhật Bản trong thời gian tới.
Bà Takaichi được biết đến là người ủng hộ mạnh mẽ chính sách “Abenomics” – bộ chiến lược kinh tế mang đậm dấu ấn của cố Thủ tướng Shinzo Abe, với trọng tâm là nới lỏng tiền tệ và tài khóa để kích thích tăng trưởng. Quan điểm này khiến thị trường tin rằng chính sách đồng yên yếu sẽ tiếp tục được duy trì, qua đó gây áp lực giảm giá mạnh lên đồng nội tệ Nhật Bản.
Chính phủ Mỹ bước sang tuần thứ hai đóng cửa, bế tắc chưa có lối thoát
Tính đến ngày thứ Sáu, chính phủ Mỹ đã đóng cửa liên tiếp 10 ngày, và vẫn chưa có tín hiệu nào cho thấy tiến trình mở cửa trở lại. Trong phiên họp ngày thứ Năm, Thượng viện Mỹ tiếp tục thất bại lần thứ 7 trong nỗ lực thông qua dự luật ngân sách tạm thời, nhằm chấm dứt tình trạng đình trệ hoạt động của các cơ quan liên bang.
Bất đồng sâu sắc giữa hai đảng Cộng hòa và Dân chủ về vấn đề ngân sách khiến cuộc khủng hoảng chính trị này chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Trên mạng xã hội, ông Russell Vought – quan chức cấp cao phụ trách ngân sách trong chính quyền Tổng thống Trump – cho biết việc sa thải công chức liên bang đã bắt đầu do tình trạng đóng cửa kéo dài.
Điều này cho thấy, nếu bế tắc không sớm được tháo gỡ, tác động kinh tế và xã hội từ việc chính phủ tê liệt có thể sẽ lan rộng hơn trong những tuần tới.
WTO nâng dự báo tăng trưởng thương mại toàn cầu năm 2025 lên 2,4%
Ngày 7/10, Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) công bố báo cáo mới, trong đó nâng dự báo tăng trưởng thương mại toàn cầu năm 2025 lên 2,4%, cao hơn đáng kể so với mức 0,9% được đưa ra hồi tháng 8.
Theo WTO, nguyên nhân chính của sự điều chỉnh tích cực này đến từ sự phục hồi mạnh mẽ của khối lượng thương mại trong nửa đầu năm 2025, khi ghi nhận mức tăng 4,9% so với cùng kỳ năm ngoái. Điều này phản ánh hoạt động xuất nhập khẩu toàn cầu đã khởi sắc hơn dự kiến, bất chấp bối cảnh kinh tế còn nhiều thách thức.
Tuy vậy, triển vọng cho năm 2026 lại kém lạc quan hơn. WTO cảnh báo tăng trưởng thương mại toàn cầu có thể chỉ đạt 0,5%, do tác động tiêu cực từ các hàng rào thuế quan gia tăng và chủ nghĩa bảo hộ thương mại lan rộng.
Điều này cho thấy, dù thương mại toàn cầu đang phục hồi trong ngắn hạn, rủi ro suy giảm vẫn hiện hữu nếu căng thẳng địa chính trị và chính sách thuế quan không được hạ nhiệt.
WB nâng dự báo tăng trưởng kinh tế Trung Quốc lên 4,8% trong năm 2025
Ngày 7/10, Ngân hàng Thế giới (WB) công bố báo cáo mới, trong đó nâng dự báo tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc lên 4,8%, mang lại tín hiệu lạc quan cho nền kinh tế lớn thứ hai thế giới sau nửa năm đầy biến động do chính sách thuế quan từ Mỹ.
Trong báo cáo triển vọng kinh tế khu vực Đông Á – Thái Bình Dương, WB cho biết mức dự báo mới này cao hơn đáng kể so với mức 4% đưa ra hồi tháng 4, và tiệm cận với mục tiêu tăng trưởng GDP khoảng 5% mà Bắc Kinh đặt ra cho năm nay. Sự điều chỉnh tích cực phản ánh đà phục hồi ổn định của tiêu dùng nội địa và các biện pháp kích thích kinh tế mà chính phủ Trung Quốc triển khai thời gian qua.
Tuy nhiên, WB cũng cảnh báo rằng tuyên bố áp thuế bổ sung của Tổng thống Trump có thể đe dọa triển vọng tăng trưởng của Trung Quốc trong những tháng tới, nếu căng thẳng thương mại tiếp tục leo thang và ảnh hưởng đến dòng thương mại – đầu tư toàn cầu.
Mỹ bất ngờ can thiệp tỷ giá để hỗ trợ Argentina ổn định đồng peso
Ngày 9/10, Bộ Tài chính Mỹ đã thực hiện một động thái chưa từng có tiền lệ khi can thiệp trực tiếp vào thị trường ngoại hối Argentina, nhằm hỗ trợ Tổng thống Javier Milei trong nỗ lực bảo vệ tỷ giá đồng peso giữa bối cảnh kinh tế nước này đang chịu áp lực nặng nề.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết, Mỹ đã tiến hành mua trực tiếp đồng peso Argentina – một bước đi nhằm tăng cường giá trị đồng nội tệ sau khi Chính phủ Argentina buộc phải sử dụng một lượng lớn dự trữ ngoại hối để ổn định tỷ giá trong những tuần gần đây.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Milei, người được xem là đồng minh thân cận nhất của Tổng thống Donald Trump tại khu vực Mỹ Latin, đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin nghiêm trọng trước thềm bầu cử giữa nhiệm kỳ vào ngày 26/10.
Giới quan sát nhận định, hành động can thiệp của Washington không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn phản ánh toan tính chiến lược của Mỹ trong việc củng cố ảnh hưởng tại khu vực Nam Mỹ, giữa lúc các biến động tài chính đang lan rộng.
Mexico tạm hoãn kế hoạch tăng thuế đối với hàng hóa từ Trung Quốc và một số nước châu Á
Ngày 9/10, Tổng thống Claudia Sheinbaum thông báo Quốc hội Mexico sẽ tạm hoãn việc thông qua đề xuất tăng thuế quan đối với gần 1.500 mặt hàng nhập khẩu từ Trung Quốc và một số quốc gia châu Á khác.
Đề xuất này, được bà Sheinbaum trình lên Hạ viện Mexico từ đầu tháng 9, bao gồm việc tăng thuế nhập khẩu lên tới 50% đối với ô tô, quần áo, dệt may, thép, sản phẩm nhựa cùng nhiều nhóm hàng khác. Động thái này ban đầu được xem là nỗ lực của chính quyền Mexico nhằm thể hiện thiện chí với Mỹ, trong bối cảnh hai nước đang tăng cường hợp tác kinh tế và thương mại.
Tuy nhiên, quyết định hoãn phê duyệt kế hoạch tăng thuế được cho là bước đi chiến lược nhằm tránh làm căng thẳng quan hệ với Trung Quốc, đối tác thương mại lớn thứ hai của Mexico.
Giới phân tích nhận định, hành động này phản ánh thế cân bằng tinh tế của Mexico giữa hai cường quốc kinh tế hàng đầu thế giới – Mỹ và Trung Quốc – trong bối cảnh căng thẳng thương mại toàn cầu ngày càng leo thang.
Bài viết liên quan
