Nghị quyết 05, ký ngày 9/9/2025, chính thức đặt nền móng pháp lý đầu tiên cho thị trường tài sản mã hoá tại Việt Nam, mở lối cho việc hình thành các sàn giao dịch tiền số cũng như nhiều dự án crypto “made in Vietnam”. Thực tế, thời gian qua đã xuất hiện không ít dự án tiền điện tử do người Việt xây dựng, tạo dấu ấn đáng kể trên bản đồ blockchain thế giới.
Ngày 9/9, Chính phủ chính thức ban hành Nghị quyết 05/2025/NQ-CP, khởi động giai đoạn thí điểm 5 năm cho thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam. Quy định này bao trùm cả các đơn vị phát hành, cung cấp dịch vụ lẫn nhà đầu tư trong và ngoài nước.
Động thái này được xem là bước đi lịch sử, lần đầu tiên thiết lập khung pháp lý hoàn chỉnh cho thị trường crypto trong nước, đồng thời “bật đèn xanh” cho việc ra đời sàn giao dịch tiền số và các dự án blockchain mang thương hiệu Việt.
Trước đây, do lâu nay hoạt động trong “vùng xám pháp lý”, giới đầu tư phải tìm tới các sàn quốc tế hay đồng coin ngoại. Thế nhưng, thực tế cho thấy nhiều dự án tiền số do người Việt khởi xướng đã kịp ghi dấu ấn trên bản đồ blockchain toàn cầu, khẳng định năng lực và sức sáng tạo không thua kém bất kỳ quốc gia nào.
Axie Infinity (2017) – Dấu ấn GameFi toàn cầu do người Việt tạo dựng
Ra mắt năm 2018 bởi Sky Mavis, studio công nghệ đặt trụ sở tại TP.HCM, Axie Infinity nhanh chóng trở thành hiện tượng lớn trên bản đồ tiền số quốc tế. Dự án do Nguyễn Thành Trung (sinh năm 1992) sáng lập cùng các cộng sự Aleksander Leonard Larsen, Tu Doan, Jeffrey Zirlin và Andy Ho.
Theo giới phân tích, Axie Infinity là “người mở đường” cho mô hình GameFi “Play-to-Earn” (P2E) – nơi game thủ có thể kiếm tiền mã hóa thông qua việc nuôi, lai tạo, giao dịch và chiến đấu với các sinh vật số mang tên “Axies”, vốn là các NFT (tài sản số không thể thay thế).
Hệ sinh thái được phát triển trên blockchain Ethereum, với token quản trị AXS đã niêm yết trên nhiều sàn giao dịch lớn toàn cầu. Thời kỳ đỉnh cao (11/10/2021), AXS từng chạm mốc hơn 150 USD/coin – kỷ lục của đồng tiền này.
Tuy nhiên, sau giai đoạn bùng nổ, dự án nhanh chóng đối mặt khủng hoảng. Nền kinh tế trong game phụ thuộc token phần thưởng SLP (Smooth Love Potion) rơi vào tình trạng lạm phát mạnh. Từ mức đỉnh trên 0,33 USD, SLP đã mất tới 99% giá trị, hiện chỉ còn khoảng 0,002 USD/token. AXS cũng lao dốc, hiện giao dịch quanh 2,58 USD, theo dữ liệu CoinMarketCap.
Để tồn tại, Sky Mavis đã tiến hành tái cấu trúc sâu rộng, chuyển đổi sang mô hình “Play & Earn” (P&E) với trọng tâm nâng cao trải nghiệm người chơi và hướng đến tính bền vững dài hạn. Hãng đồng thời triển khai các sáng kiến như Axie Infinity Foundation và Quỹ Kho bạc Cộng đồng nhằm gia tăng quyền lợi cho nhà đầu tư nắm giữ AXS.
Dù vậy, dự án vẫn đối mặt không ít trở ngại: khó khăn trong việc kéo người chơi quay lại, áp lực cạnh tranh ngày càng gay gắt, cùng với việc khôi phục hình ảnh sau vụ tấn công mạng Ronin Network – blockchain do Sky Mavis vận hành – gây thiệt hại 620 triệu USD vào tháng 3/2022.
2. Coin98 (2021)
Trái với Axie Infinity, Coin98 (C98) là dự án tiền số do 100% đội ngũ sáng lập người Việt phát triển, đứng đầu bởi Lê Thanh và Nguyễn Thế Vinh. Token C98 chính thức ra mắt vào tháng 7/2021 thông qua nền tảng phát hành của Binance.
Dự án hướng đến xây dựng hệ sinh thái DeFi với các sản phẩm chủ lực như ví đa chuỗi Coin98 Super Wallet và sàn giao dịch Coin98 Exchange, đặt mục tiêu trở thành “siêu ứng dụng” cổng vào Web3 cho người dùng toàn cầu.
Coin98 liên tục mở rộng tính năng, từ nền tảng huy động vốn Genesis Launch đến tích hợp AI nhằm nâng cao trải nghiệm. Thế nhưng, thị trường khắc nghiệt đã kéo giá C98 từ đỉnh gần 5,3 USD (8/2021) xuống chỉ còn khoảng 0,05 USD/token.
Đáng chú ý, chỉ vài ngày sau khi Nghị quyết thí điểm thị trường tài sản mã hóa được ban hành tại Việt Nam, fanpage Coin98 bất ngờ thông báo ngừng cung cấp dịch vụ cho công dân và người cư trú trong nước, đồng thời dừng cập nhật các kênh cộng đồng tiếng Việt.
3. TomoChain (2018) – Viction (2023)
Ra đời năm 2016 và triển khai mainnet vào tháng 12/2018, TomoChain là một trong những dự án blockchain Layer-1 tiên phong của Việt Nam. Dự án được dẫn dắt bởi TS. Vương Quang Long, chuyên gia kinh tế – blockchain, cùng các cộng sự Lê Hồ, Nguyễn Sỹ Thanh Sơn và Tùng Hoàng.
Được thiết kế để khắc phục hạn chế về khả năng mở rộng của Ethereum, TOMO từng lọt top 100 token vốn hóa lớn trên thị trường tiền số.
Tuy nhiên, sự trỗi dậy của Solana, Avalanche và làn sóng Layer-2 trên Ethereum đã khiến cuộc đua Layer-1 trở nên khốc liệt. Cuối 2023, TomoChain quyết định tái định vị thương hiệu, đổi tên thành Viction, cho phép hoán đổi token TOMO sang VIC với tỷ lệ 1:1. Bước chuyển này nhận được hậu thuẫn mạnh từ Ninety Eight – công ty mẹ của Coin98 – nhằm mở rộng hệ sinh thái.
Theo nhóm sáng lập, việc đổi tên không chỉ để làm mới thương hiệu mà còn giúp dự án thoát khỏi hình ảnh “Layer-1 đa dụng”, tạo không gian linh hoạt hơn để xây dựng bản sắc riêng.
Trên thị trường, VIC hiện giao dịch quanh 0,23 USD/token, giảm sâu so với đỉnh 3,4 USD/token ghi nhận hồi tháng 3/2021 khi còn mang tên TOMO.
4. Kyber Network (2017)
Được xem là một trong những dự án DeFi kỳ cựu do người Việt đồng sáng lập, Kyber Network ra đời năm 2017 và đưa mainnet lên mạng Ethereum vào tháng 2/2018. Đội ngũ sáng lập gồm Lưu Thế Lợi, Trần Huy Vũ (Victor Tran) và Yaron Velner.
Nền tảng này đóng vai trò trung tâm thanh khoản phi tập trung, giúp tổng hợp thanh khoản từ nhiều nguồn để cung cấp tỷ giá giao dịch tối ưu cho các ứng dụng DeFi, các sàn giao dịch khác và người dùng cuối. Dù giữ vị thế “cựu binh”, Kyber Network vẫn phải đối mặt với áp lực cạnh tranh gay gắt từ những giao thức DeFi thế hệ mới có mô hình hoạt động hiệu quả hơn.
Trên thị trường, token KNC đã từng đạt đỉnh gần 5,6 USD/token vào cuối tháng 4/2022, nhưng hiện chỉ còn khoảng 0,38 USD, tương đương mức giảm hơn 93% so với đỉnh lịch sử.
5. KardiaChain (2018)
Ra đời năm 2018 và chính thức vận hành mainnet vào tháng 12/2020, KardiaChain được sáng lập bởi Trí Phạm (CEO) và Huy Nguyễn (CTO) – hai chuyên gia công nghệ người Việt từng làm việc tại nhiều tập đoàn lớn ở nước ngoài.
Ban đầu, KardiaChain theo đuổi mô hình interoperability (khả năng tương tác), tập trung cung cấp giải pháp blockchain cho doanh nghiệp và cơ quan quản lý, đặc biệt tại Việt Nam và Đông Nam Á, nhằm đưa công nghệ blockchain vào các ứng dụng thực tiễn.
Tuy nhiên, thị trường lại chứng kiến diễn biến khắc nghiệt: giá token KAI từ đỉnh 0,16 USD (tháng 4/2021) đã lao dốc xuống còn khoảng 0,001 USD, trong khi khối lượng giao dịch hàng ngày hiện chỉ còn vài nghìn đến vài chục nghìn USD, so với hàng triệu USD ở thời kỳ đỉnh cao.
Đến tháng 7/2025, dự án thông báo tái định vị thành KaiChain, hướng tới mục tiêu trở thành “lớp kinh tế lập trình được, vận hành bởi AI”. Theo kế hoạch, mạng KardiaChain cũ đã ngừng hoạt động cuối tháng 7/2025 để nhường chỗ cho hạ tầng mới.
Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi gặp không ít trở ngại: một số sàn giao dịch lớn đã hủy niêm yết token KAI, làm dấy lên lo ngại về thanh khoản và gây hoài nghi trong cộng đồng lẫn nhà đầu tư.
6. AntEx (2021)
Ra mắt tháng 9/2021, AntEx (token ANTEX) nhanh chóng trở thành tâm điểm khi ông Nguyễn Hòa Bình (Shark Bình) – Chủ tịch NextTech – công bố rót 2,5 triệu USD thông qua quỹ Next100Blockchain vào tháng 11 cùng năm.
Được giới thiệu là hệ sinh thái tài chính phi tập trung (DeFi) toàn diện, AntEx đặt mục tiêu phát triển cổng thanh toán và xây dựng stablecoin neo vào VND, mang tên VNDT, với Shark Bình đảm nhiệm vai trò cố vấn chiến lược.
Tuy nhiên, dự án nhanh chóng trở thành tâm điểm tranh cãi: sau khi niêm yết, ANTEX bị bán tháo, mất 99% giá trị so với đỉnh tháng 11/2021. Hiện website lẫn kênh mạng xã hội của AntEx đã biến mất, trong khi cộng đồng nhà đầu tư phản ứng dữ dội, cáo buộc nhóm sáng lập và Shark Bình “lùa gà”. Bản thân Shark Bình cũng im lặng về dự án từ cuối năm 2021.
Đến tháng 3/2023, nhóm sáng lập bất ngờ đổi thương hiệu thành Rabbit (token RAB), áp dụng tỷ lệ quy đổi 1.000 ANTEX = 1 RAB. Động thái bị cộng đồng xem là nỗ lực “vẽ lại chart”, nhưng giá RAB vẫn lao dốc 95% so với đỉnh. Tính theo quy đổi về ANTEX, token này gần như mất sạch giá trị.
Bài viết liên quan
