Theo báo cáo mới nhất từ Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO), các động thái nới lỏng trong chính sách thuế quan cứng rắn của Tổng thống Donald Trump thời gian gần đây có thể khiến ngân sách Mỹ thất thu khoảng 1.000 tỷ USD trong thập kỷ tới – số tiền vốn có thể được dùng để giảm nợ công.
Trong bản cập nhật dự báo ngân sách, CBO cho biết tác động của thuế quan lên thâm hụt ngân sách đã giảm mạnh so với ước tính hồi tháng 8. Khi đó, với mức thuế quan hiệu lực 20,5%, CBO tính toán chính sách áp thuế nhập khẩu sẽ giúp giảm thâm hụt khoảng 4.000 tỷ USD đến năm 2035, đồng thời tiết kiệm thêm 700 tỷ USD chi phí lãi vay.
Tuy nhiên, kể từ tháng 6, Chính phủ Mỹ đã liên tục điều chỉnh chính sách – nới lỏng hoặc dỡ bỏ một phần thuế quan với nhiều nhóm hàng hóa nhập khẩu từ các đối tác thương mại lớn như Trung Quốc, Liên minh châu Âu (EU), Nhật Bản và Ấn Độ. Những thay đổi nhằm xoa dịu căng thẳng thương mại và tránh các biện pháp trả đũa này đã làm thay đổi hoàn toàn bức tranh tài khóa.
Hiện tại, với mức thuế quan hiệu lực chỉ còn 16,5%, CBO ước tính thuế quan chỉ còn giúp giảm thâm hụt khoảng 3.000 tỷ USD và tiết kiệm 500 tỷ USD chi phí lãi vay – thấp hơn rất nhiều so với kỳ vọng trước đó.
Các tính toán mới của CBO đã bao gồm 5 thông báo giảm thuế quan riêng biệt được công bố từ đầu tháng 9 đến đầu tháng 11, bao trùm nhiều ngành hàng và nhiều đối tác thương mại. Đáng chú ý, cơ quan này còn chưa tính một đợt giảm thuế quy mô lớn khác vẫn đang chờ phê duyệt – yếu tố có thể tác động mạnh tới ngân sách cũng như chi tiêu của người dân Mỹ.
CBO cũng nhấn mạnh rằng các dự báo này rất nhạy cảm với hướng đi tiếp theo của chính sách thuế quan. Tổng thống Trump trước đây từng khẳng định thuế quan là công cụ quan trọng để kiềm chế nợ liên bang phình to, thậm chí còn tự tin tuyên bố nguồn thu từ thuế sẽ vượt xa các ước tính của chính phủ.
Bản báo cáo được công bố trong bối cảnh nợ công Mỹ đã vượt 38.000 tỷ USD và vẫn tiếp tục leo thang. Ngay cả trong những kịch bản lạc quan nhất, thuế quan cũng chỉ góp phần nhỏ trong việc làm chậm đà tăng nợ. Nay, khi lợi ích từ thuế quan bị thu hẹp, tác động tích cực vốn đã nhỏ lại càng trở nên khiêm tốn.
Các nhà kinh tế cảnh báo rằng dù thuế quan có thể mang lại nguồn thu lớn trong ngắn hạn, nhưng chi phí kinh tế đi kèm – như giá tiêu dùng tăng, chuỗi cung ứng gián đoạn, doanh nghiệp chịu áp lực lớn hơn – có thể làm xóa nhòa toàn bộ lợi ích tài khóa. Một số chuyên gia thậm chí cho rằng các mô hình tính toán của CBO vẫn chưa phản ánh đầy đủ những tác động tiêu cực dài hạn từ các xung đột thương mại kéo dài.
Bài viết liên quan
