Fed sẽ hạ lãi suất trong bối cảnh chưa từng có

Tuần này, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ bước vào cuộc họp chính sách cuối cùng của năm 2025, trong bối cảnh nội bộ đang xuất hiện nhiều bất đồng và áp lực chính trị ngày càng gia tăng. Cuộc họp này được giới đầu tư đặc biệt quan tâm, bởi nó có thể định hình định hướng chính sách tiền tệ của Mỹ trong giai đoạn đầu năm 2026.

Chủ tịch Jerome Powell được kỳ vọng sẽ dẫn dắt Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) thực hiện một đợt cắt giảm lãi suất mới, ở mức 0,25 điểm phần trăm, đưa lãi suất tham chiếu về biên độ 3,5% – 3,75%.

Tuy nhiên, đằng sau động thái tưởng chừng quen thuộc này là những bất đồng sâu sắc có thể định hình hướng đi của chính sách tiền tệ Mỹ trong năm tới, đặc biệt khi nhiệm kỳ của ông Powell sẽ kết thúc vào tháng 5/2026.

Nếu việc hạ lãi suất diễn ra đúng như dự đoán, Fed nhiều khả năng cũng sẽ phát tín hiệu cho thấy chu kỳ nới lỏng đang dần khép lại. Đây được xem là chiến lược “cắt và chặn” (cut and hold) – từng được ông Powell áp dụng vào năm 2019, khi Fed kết thúc chuỗi ba lần cắt lãi liên tiếp trong bối cảnh nội bộ chia rẽ và dữ liệu kinh tế gây tranh cãi.

Theo ông Powell, hai lần hạ lãi trước đó vào tháng 9 và tháng 10 được thực hiện do thị trường lao động yếu đi, trong khi áp lực lạm phát do thuế quan lại không bùng phát như lo ngại. Nhưng lần này, Fed đối mặt với sự phản đối mạnh mẽ hơn: trong 12 thành viên có quyền biểu quyết của FOMC, có tới 5 người bày tỏ hoài nghi về tính cấp thiết của việc nới lỏng; nếu tính toàn ủy ban, con số này là 10/19.

Nhóm “diều hâu” lo ngại việc tiếp tục cắt giảm có thể khiến Fed đánh mất kiểm soát lạm phát, trong khi phe “bồ câu” cho rằng việc chờ đợi thêm dữ liệu rõ ràng từ thị trường lao động có thể là quá muộn nếu tình hình xấu đi nhanh chóng.

Chủ tịch Fed San Francisco Mary Daly cảnh báo: “Nếu thị trường lao động suy yếu thêm, tôi không chắc chúng ta có thể kiểm soát tình hình kịp thời.”

Một yếu tố khiến cuộc họp này trở nên phức tạp là việc thiếu dữ liệu cập nhật do chính phủ Mỹ đóng cửa 43 ngày. Các báo cáo quan trọng về thị trường việc làm và lạm phát tháng 10 – 11 chưa được công bố, buộc FOMC phải dựa vào các ước tính từ khu vực tư nhân và khảo sát nội bộ. Báo cáo gần nhất, tháng 9, cho thấy số việc làm tăng mạnh hơn dự báo, nhưng tỷ lệ thất nghiệp lại nhích lên 4,4% – mức cao nhất kể từ cuối năm 2021.

Một câu hỏi lớn được đặt ra: liệu tốc độ tuyển dụng chậm lại là do nhu cầu lao động suy yếu, hay do nguồn cung lao động bị hạn chế bởi yếu tố nhập cư giảm? Câu trả lời chưa rõ ràng, khiến quyết định lần này trở nên “50–50”, theo nhận định của Nathan Sheets – Kinh tế trưởng toàn cầu tại Citi.

Dù vậy, giới chuyên gia vẫn kỳ vọng ông Powell sẽ tiếp tục thể hiện khả năng dung hòa nội bộ – điều từng giúp ông hạn chế số phiếu bất đồng trong nhiều kỳ họp trước. Tuy nhiên, khi nhiệm kỳ của ông sắp kết thúc, nhiều nhà quan sát lo ngại người kế nhiệm – khả năng cao là ông Kevin Hassett, cố vấn kinh tế lâu năm của cựu Tổng thống Donald Trump – có thể đưa Fed trở lại quỹ đạo “chịu ảnh hưởng chính trị”.

Ông Trump từng công khai kêu gọi hạ lãi suất sâu hơn và thậm chí đề xuất sa thải Thống đốc Lisa Cook. Dù nỗ lực này chưa thành công và đang chờ Tòa án Tối cao xem xét, nhưng động thái này phản ánh xu hướng Nhà Trắng ngày càng muốn can thiệp vào chính sách tiền tệ.

Nếu người kế nhiệm Powell theo đuổi lập trường “nới lỏng chủ động” nhằm thúc đẩy tăng trưởng trước kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ, Fed có nguy cơ bị thị trường đánh giá là “đi quá đà”.

Sheets cảnh báo: “Nếu Fed cắt giảm mạnh tay mà không có dữ liệu đủ mạnh để hỗ trợ, thị trường sẽ phản ứng bằng cách đẩy lợi suất dài hạn tăng. Điều đó sẽ phản tác dụng, khiến chi phí vay – đặc biệt là vay mua nhà – gia tăng, trái ngược với mục tiêu ban đầu là hỗ trợ khả năng chi trả của người dân.

Ngoài quyết định về lãi suất, Fed tuần này cũng sẽ công bố dự báo kinh tế mới cho năm 2026, bao gồm cả triển vọng về số lần nới lỏng tiếp theo. Tuy nhiên, việc diễn giải các tín hiệu này sẽ không dễ dàng, khi thời điểm chuyển giao quyền lực đang đến gần và áp lực chính trị tiếp tục đè nặng lên Fed.

Vincent Reinhart, cựu cố vấn cấp cao của Fed, nhận định: “Đây có thể là giai đoạn bản lề. Khi chính trị bắt đầu chi phối, Fed sẽ có xu hướng hạ lãi suất nhiều hơn mức cần thiết.”